This is default featured post 1 title
Go to Blogger edit html and find these sentences.Now replace these sentences with your own descriptions.
This is default featured post 2 title
Go to Blogger edit html and find these sentences.Now replace these sentences with your own descriptions.
This is default featured post 3 title
Go to Blogger edit html and find these sentences.Now replace these sentences with your own descriptions.
This is default featured post 4 title
Go to Blogger edit html and find these sentences.Now replace these sentences with your own descriptions.
This is default featured post 5 title
Go to Blogger edit html and find these sentences.Now replace these sentences with your own descriptions.
Sunday, 16 October 2011
Monday, 10 October 2011
နီကိုရဲ (သုိူ.မဟုတ္ )ရနံ.ျပယ္သြားေသာႏွင္းဆီတစ္ပြင့္
ေႏြညရဲ. ေလကတသုန္သုန္။ညရဲ. ကိုယ္သင္းရနံ.ကိုရွဳရွိက္ရင္း ကြ်န္ေတာ္နဲ.ကိုရဲ
စကားေတြေျပာခဲ.ၾကသည္။ ကိုရဲ ရဲ.ေရွမွာ ဂ၇င္းရြင္၇ယ္ ၀ီစကီ
တစ္ပုလင္း။ပုလင္းက မတ္တပ္၇ပ္လုိ.။ပုလင္းထဲမွာ
လဲ.လဲ.ထေနတဲ.၀ီစကီေတြက တစ္၀က္ခ်ိဳးက်သာြးျပီ။ တစ္၀က္ျပည္္.ေနတယ္ ေျပာ၇င္လည္း ၇မယ္ထင္တယ္။ဖန္ခြက္ထဲမွ ေသာက္လက္စ ၀ီစကီက မီးေရာင္အလက္မွာ ၀င္းခနဲ ။
'ဘဲဥ ဦး ေရႊေအာင္ ၇ဲ. ၇သစာေပရဲ. ၇သ ဖတ္ျပီး ျပီလား "
" အင္း " အထက္တန္းေက်ာင္းသား တစ္ေယာက္ ဆယ္ေက်ာ္သက္က ျပန္ေျဖလိုက္သည္။
"နာလည္းလား" ကြ်န္ေတာ္ ခပ္ယဲ.ယဲ. ျပံဳလုိက္သည္။
အျငင္း၀ါက်တစ္ေၾကာင္းသံုးလုိက္
"မင္းစာေရးသင္.တယ္ ဘဲဥ"
ကြ်န္ေတာ္ အိပ္ခ်င္မူးတူး ျဖစ္ေနရာမွ ျပဴးေၾကာင္ေၾကာင္မ်က္လံုးျဖင့္ ၾကည္.လုိက္သည္။ ညကတိတ္ဆိတ္ေနသည္။သန္းေခါင္ပင္ေ
ခပ္လွမ္းလွမ္းမီးကင္းမွ သံေခ်ာင္း ကို ပ်င္းတြဲတြဲ ေခါက္သံ ၾကားလုိက္ ရသည္။
" ေဒါင္ ေဒါင္ "
ညႏွစ္နာရီ ၊ လူ ႏွစ္ေယာက္။
"ကြ်န္ေတာ္စာပဲဖတ္ခ်င္တာ မေ၇းတတ္ဖူး ေရးလည္းမေရးခ်င္ဘူး"
" ေအးေလ ဆက္ဖတ္ပါ ရင္ထဲ ျပည္က်ပ္လာတဲ. တစ္ေန. မင္းစာေရးခ်င္လာလိမ္.မယ္"
ကြ်န္ေတာ္နဲ. သူ ဒီလိုညေပါင္းမ်ားစြာကို ျဖတ္ေက်ာ္ခဲ. ဖူးသည္။ အထူးသျဖင္း ကြ်န္ေတာ္ ေက်ာင္းပိတ္ရက္ စေန.ညမ်ား။ေက်ာင္းပိတ္ တုိင္း ကြ်န္ေတာ္သူ .အိမ္ေရာက္သြားတတ္သည္။
စာအုပ္ငွား၇င္ႏွင့္စာေၾကာင္းေျ
စာေ၇းဆရာေတြကို ေတြ.၇တတ္သည္။ ကြ်န္ေတာ္ အလြန္အားက်သူေတြေပါ့။ ကြ်န္ေတာ္မွာ ေမြးရာပါေရာဂါ ဟုဆုိခ်င္ဆုိ ေရာဂါတစ္ခုရွိသည္။စာအုပ္ခ်စ္ျ
လြတ္ေလးစား ျခင္း။ခပ္ ႏြမ္းႏြမ္း အ၀တ္စားႏွင့္္္စာေရးဆရာ ရွိဳးက်က်၀တ္ထားေသာ စာေရးဆ၇ာ အႏွီဆ၇ာတုိ.ကို ဤဒြႏၷယာၾကီးေပၚ ရပ္ေနေသာ ကြ်န္ေတာ္က အားက်စိတ္ျဖင့္
ရင္ဘတ္ၾကီးျပည္.ႏွက္ေနသည္။
"ငါ ေရႊဥေဒါင္း သိပ္ခုိက္တယ္ စကားဆက္သံုးတာ သိပ္ေကာင္းတယ္ မင္းေလ.လာသင့္တယ္ သူလုိေရး ႏုိုင္တာ ေရႊဥေဒါင္းပဲရွိတယ္ မင္းဘူးဦးၾသဘာသ က်ေတာ.
စကားေျပဘယ္ေလာက္ရွင္းလဲ"
"ဟုတ္"
ကြ်န္ေတာ္ ေရာေရာင္ေခါင္းျငိမ္.လုိက္သည္။
" ငါဆရာနတ္ႏြယ္ကို သိပ္အားက်တယ္ ျမန္မာျပည္ေျမာက္ပိုင္းလုိ ၀တၳဳရွည္ၾကီးေရးခ်င္တယ္ ေခတ္သံုးေခတ္ မ်ိဳးဆက္သံုးဆက္ လြတ္လပ္ေရးရစေခတ္ကေန မင္းတုိ.ေခတ္ထိေပါ. အခ်ိန္အေတာ္ယူရမယ္ကြာ"
သူကအေ၀းကို ထြက္သြားေသာမ်က္လံုးမ်ားျဖင္း
"ဘဲဥအိပ္ေတာ." တေရးႏိုးလာေသာ မဒမ္နီကိုရဲက ေျပာလုိက္သည္။
"မအိပ္ခ်င္ေသးဘူး အန္တီႏိုင္သားတို.စကားေကာင္းတံု
တစ္ခါေတာ. မေဟသီ မဂၢဇင္းတြင္ပါေသာ နီကိုရဲ၊ ကိုဦးေဆြ အင္တာဗ်ဴးႏွင့္ပတ္သတ္၍ေတာ္ေတာ္
ကုိရဲ က ဆရာဗန္ေမာ္တင္ေအာင္၊ဆ၇ာၾကီး ဒဂံုတာရာတုိႏွင့္ပတ္သတ္ျပီးေျပာ
တစ္ညေတာ.
"ငါမူးလုိ.ေျပာတာမဟုတ္ဘူး ဘဲဥ ငါမူးလို.မဟုတ္ဘူးကြ စာေရးဆ၇ာတစ္ေယာက္ဟာ ၀ါဒတစ္ခု၊စနစ္တစ္ခုေအာက္မွာ စာေ၇းရင္သူ.စာဟာ ေခတ္တုိက္စားတာ မခံဘူး၊ အႏုပညာမေျမာက္ေတာ.ဘူးကြ
ဆ၇ာၾကီ ေရႊဥေဒါင္းတုိ. ဆ၇ာေဇာ္ဂ်ီစာေတြၾကည္. ဘယ္၀ါဒမွ မစြန္းဘူး အႏုပညာသက္သက္ဒါေၾကာင္ဒီေန.ထိ ခံစားလုိ.ဖတ္လုိ.ရေနတာေပါ့" ကြ်န္ေတာ္သူကို.ေငးေငးရီရီၾကည္.
ဘာသာေရးႏွင္ပတ္သတ္၇င္ေတာ. သူႏွင့္ကြ်န္ေတာ္ ဆ၇ာၾကီးဦး ေရႊေအာင္ႏွင့္ ခ်မ္းေျမ.ဆ၇ာေတာ္ စာအုပ္ေတြအေၾကာင္းေျပာျဖစ္ၾကသည္
"မင္းေက်ာင္းစာလည္းက်က္ဦး"
"ဟုတ္ကဲ."
တေနမွာ ကြ်န္ေတာ္က ကြ်န္ေတာ္ေခါင္းကို အဓိက ရိုက္ႏွက္ေသာ စာအုပ္သံုးအုပ္အေၾကာင္းေျပာမိ
ဦး ေရႊေအာင္၏ ပါရမီဆယ္ပါး စာအုပ္ပါးေလး၊ ဆရာပါ၇ဂူ၏ စိတၱေလခါ၊ ဟာမန္ဟတ္၏ သိဒၵဓ
သူကျပံဳးတခ်က္ျပံဳးေနသည္။
ကြ်န္ေတာ္က ဂိုေထး၏ The Sorrows of Young Werther ကို သေဘာက်ေၾကာင္းေျပာမိသည္။ ရူးဆုိ၏ social contract ထက္ Mercus Aurelius ၏ The Meditations of Marcus Aurelius
ကိုပိုသေဘာက်ေၾကာင္းေျပာျပမိသည္
သူက ခပ္ျပံဳးျပံဳးၾကီးလုပ္ေနသည္။
"ဘဲဥ မင္းကိုတစ္ခုေျပာမယ္ ၊ မင္းစာေရး၇င္ သတိထားဖုိ. ၊ဘယ္ေတာ.မွ ကိုယ္သိတယ္ ထင္ျပီး သိပ္မေျပာခ်င္နဲ. အကြက္မဆုိက္ဘဲ ထုိးထဲ.လုိက္သလုိ ျဖစ္ျပီး စာအ၇သာပ်က္သြားတတ္တယ္"
ကြ်န္ေတာ္လုိလူငယ္တစ္ေယာက္ ဖုိူးေျပာခ်င္ျဖစ္ေနေသာ လူတစ္ေယာက္အဖိို.ေတာ. သူ.စကားေတြက ဆာမူဒုိင္း၏ ဒါးခ်က္လုိ၊
တစ္ခ်က္ထဲ သိေသာ္ "တိခနဲ"
"မင္းစာဖတ္ျပီး သူမ်ားေျပာတာေတြ လုိက္ေျပာေနတာထက္ မင္းကိုယ္ပိုင္ဦးေႏွာက္နဲ. အေတြးအေခၚေတြ ရေအာင္တည္ေဆာက္ယူတတ္ရတယ္ကြ ဒါမွစာဖတ္တာတန္ဖုိးရွိမွာ"
ဒီစကားေတြက ကြ်န္ေတာ္ရင္ထဲမွာ "လင္းခနဲ"
satori (ဆာတိုရီ)ေလးတစ္ခု။ ပိတ္ထားေသာ တံခါးေတြကို ၀ုန္းခနဲ ရိုက္ဖြင့္လိုက္သလို၊ တရုတ္လုိေတာ. ခုိင္းမိ္န္ လုိ ေျပာလုိ.၇မည္ထင္သည္။ နားလည္မွု.ကို ဖြင့္ျခင္းေပါ့။
ကြ်န္ေတာ္ အေၾကာင္းေၾကာင္းေၾကာင့္ျပင္ပမွာ ေနျဖစ္သည္၊ သူနွင့္ကာလ ျခားကာ ေတြ.ဆံုးျခင္းေတြ ေ၀းခဲ.ရသည္။
တေန.
ထိုတစ္ေန.၀ယ္
ကြ်န္ေတာ္ညီမေလးက ကြ်န္ေတာ္ဆီ ဖုန္းဆက္လာသည္။
"ကုိၾကီး ဦးရဲ ဆံုးသြားျပီ.. " သူမအသံက ဆုိ.နင့္ေနသည္။
"အန္တီႏိုင္က ကိုၾကီးကိုမေျပာဖို. တားေသးတယ္၊ အေဖၾကီးက ေနာင္လဲသိမွာဘဲ ေျပာလုိက္ဆုိလုိ. ဖုန္းဆက္တာ"
ေရွ့ စားပြဲခံုေပၚ တင္ထားေသာ ႏြမ္းစျပဳေနေသာ နွင္းဆီးပြင့္ကို ကြ်န္ေတာ္ ေၾကကြဲစြာ ၾကည္.ေနမိသည္။
ညီမေလး၏ အသံကလည္းတုိ.း၀င္ေပ်ာက္ကြယ္သြား ျပီ။
ကြ်န္ေတာ္.ေ၀၀ါးမ်က္လံုးးေတြက ႏွင္းဆီပြင့္ဆီမွာ.............
ႏြမ္းလ်ႏွင္းဆီက ရနံ.ျပယ္ေနျပီေကာ။
--
ကိုေအာင္
လဲ.လဲ.ထေနတဲ.၀ီစကီေတြက တစ္၀က္ခ်ိဳးက်သာြးျပီ။ တစ္၀က္ျပည္္.ေနတယ္ ေျပာ၇င္လည္း ၇မယ္ထင္တယ္။ဖန္ခြက္ထဲမွ ေသာက္လက္စ ၀ီစကီက မီးေရာင္အလက္မွာ ၀င္းခနဲ ။
'ဘဲဥ ဦး ေရႊေအာင္ ၇ဲ. ၇သစာေပရဲ. ၇သ ဖတ္ျပီး ျပီလား "
" အင္း " အထက္တန္းေက်ာင္းသား တစ္ေယာက္ ဆယ္ေက်ာ္သက္က ျပန္ေျဖလိုက္သည္။
"နာလည္းလား" ကြ်န္ေတာ္ ခပ္ယဲ.ယဲ. ျပံဳလုိက္သည္။
အျငင္း၀ါက်တစ္ေၾကာင္းသံုးလုိက္
"မင္းစာေရးသင္.တယ္ ဘဲဥ"
ကြ်န္ေတာ္ အိပ္ခ်င္မူးတူး ျဖစ္ေနရာမွ ျပဴးေၾကာင္ေၾကာင္မ်က္လံုးျဖင့္ ၾကည္.လုိက္သည္။ ညကတိတ္ဆိတ္ေနသည္။သန္းေခါင္ပင္ေ
ခပ္လွမ္းလွမ္းမီးကင္းမွ သံေခ်ာင္း ကို ပ်င္းတြဲတြဲ ေခါက္သံ ၾကားလုိက္ ရသည္။
" ေဒါင္ ေဒါင္ "
ညႏွစ္နာရီ ၊ လူ ႏွစ္ေယာက္။
"ကြ်န္ေတာ္စာပဲဖတ္ခ်င္တာ မေ၇းတတ္ဖူး ေရးလည္းမေရးခ်င္ဘူး"
" ေအးေလ ဆက္ဖတ္ပါ ရင္ထဲ ျပည္က်ပ္လာတဲ. တစ္ေန. မင္းစာေရးခ်င္လာလိမ္.မယ္"
ကြ်န္ေတာ္နဲ. သူ ဒီလိုညေပါင္းမ်ားစြာကို ျဖတ္ေက်ာ္ခဲ. ဖူးသည္။ အထူးသျဖင္း ကြ်န္ေတာ္ ေက်ာင္းပိတ္ရက္ စေန.ညမ်ား။ေက်ာင္းပိတ္ တုိင္း ကြ်န္ေတာ္သူ .အိမ္ေရာက္သြားတတ္သည္။
စာအုပ္ငွား၇င္ႏွင့္စာေၾကာင္းေျ
စာေ၇းဆရာေတြကို ေတြ.၇တတ္သည္။ ကြ်န္ေတာ္ အလြန္အားက်သူေတြေပါ့။ ကြ်န္ေတာ္မွာ ေမြးရာပါေရာဂါ ဟုဆုိခ်င္ဆုိ ေရာဂါတစ္ခုရွိသည္။စာအုပ္ခ်စ္ျ
လြတ္ေလးစား ျခင္း။ခပ္ ႏြမ္းႏြမ္း အ၀တ္စားႏွင့္္္စာေရးဆရာ ရွိဳးက်က်၀တ္ထားေသာ စာေရးဆ၇ာ အႏွီဆ၇ာတုိ.ကို ဤဒြႏၷယာၾကီးေပၚ ရပ္ေနေသာ ကြ်န္ေတာ္က အားက်စိတ္ျဖင့္
ရင္ဘတ္ၾကီးျပည္.ႏွက္ေနသည္။
"ငါ ေရႊဥေဒါင္း သိပ္ခုိက္တယ္ စကားဆက္သံုးတာ သိပ္ေကာင္းတယ္ မင္းေလ.လာသင့္တယ္ သူလုိေရး ႏုိုင္တာ ေရႊဥေဒါင္းပဲရွိတယ္ မင္းဘူးဦးၾသဘာသ က်ေတာ.
စကားေျပဘယ္ေလာက္ရွင္းလဲ"
"ဟုတ္"
ကြ်န္ေတာ္ ေရာေရာင္ေခါင္းျငိမ္.လုိက္သည္။
" ငါဆရာနတ္ႏြယ္ကို သိပ္အားက်တယ္ ျမန္မာျပည္ေျမာက္ပိုင္းလုိ ၀တၳဳရွည္ၾကီးေရးခ်င္တယ္ ေခတ္သံုးေခတ္ မ်ိဳးဆက္သံုးဆက္ လြတ္လပ္ေရးရစေခတ္ကေန မင္းတုိ.ေခတ္ထိေပါ. အခ်ိန္အေတာ္ယူရမယ္ကြာ"
သူကအေ၀းကို ထြက္သြားေသာမ်က္လံုးမ်ားျဖင္း
"ဘဲဥအိပ္ေတာ." တေရးႏိုးလာေသာ မဒမ္နီကိုရဲက ေျပာလုိက္သည္။
"မအိပ္ခ်င္ေသးဘူး အန္တီႏိုင္သားတို.စကားေကာင္းတံု
တစ္ခါေတာ. မေဟသီ မဂၢဇင္းတြင္ပါေသာ နီကိုရဲ၊ ကိုဦးေဆြ အင္တာဗ်ဴးႏွင့္ပတ္သတ္၍ေတာ္ေတာ္
ကုိရဲ က ဆရာဗန္ေမာ္တင္ေအာင္၊ဆ၇ာၾကီး ဒဂံုတာရာတုိႏွင့္ပတ္သတ္ျပီးေျပာ
တစ္ညေတာ.
"ငါမူးလုိ.ေျပာတာမဟုတ္ဘူး ဘဲဥ ငါမူးလို.မဟုတ္ဘူးကြ စာေရးဆ၇ာတစ္ေယာက္ဟာ ၀ါဒတစ္ခု၊စနစ္တစ္ခုေအာက္မွာ စာေ၇းရင္သူ.စာဟာ ေခတ္တုိက္စားတာ မခံဘူး၊ အႏုပညာမေျမာက္ေတာ.ဘူးကြ
ဆ၇ာၾကီ ေရႊဥေဒါင္းတုိ. ဆ၇ာေဇာ္ဂ်ီစာေတြၾကည္. ဘယ္၀ါဒမွ မစြန္းဘူး အႏုပညာသက္သက္ဒါေၾကာင္ဒီေန.ထိ ခံစားလုိ.ဖတ္လုိ.ရေနတာေပါ့" ကြ်န္ေတာ္သူကို.ေငးေငးရီရီၾကည္.
ဘာသာေရးႏွင္ပတ္သတ္၇င္ေတာ. သူႏွင့္ကြ်န္ေတာ္ ဆ၇ာၾကီးဦး ေရႊေအာင္ႏွင့္ ခ်မ္းေျမ.ဆ၇ာေတာ္ စာအုပ္ေတြအေၾကာင္းေျပာျဖစ္ၾကသည္
"မင္းေက်ာင္းစာလည္းက်က္ဦး"
"ဟုတ္ကဲ."
တေနမွာ ကြ်န္ေတာ္က ကြ်န္ေတာ္ေခါင္းကို အဓိက ရိုက္ႏွက္ေသာ စာအုပ္သံုးအုပ္အေၾကာင္းေျပာမိ
ဦး ေရႊေအာင္၏ ပါရမီဆယ္ပါး စာအုပ္ပါးေလး၊ ဆရာပါ၇ဂူ၏ စိတၱေလခါ၊ ဟာမန္ဟတ္၏ သိဒၵဓ
သူကျပံဳးတခ်က္ျပံဳးေနသည္။
ကြ်န္ေတာ္က ဂိုေထး၏ The Sorrows of Young Werther ကို သေဘာက်ေၾကာင္းေျပာမိသည္။ ရူးဆုိ၏ social contract ထက္ Mercus Aurelius ၏ The Meditations of Marcus Aurelius
ကိုပိုသေဘာက်ေၾကာင္းေျပာျပမိသည္
သူက ခပ္ျပံဳးျပံဳးၾကီးလုပ္ေနသည္။
"ဘဲဥ မင္းကိုတစ္ခုေျပာမယ္ ၊ မင္းစာေရး၇င္ သတိထားဖုိ. ၊ဘယ္ေတာ.မွ ကိုယ္သိတယ္ ထင္ျပီး သိပ္မေျပာခ်င္နဲ. အကြက္မဆုိက္ဘဲ ထုိးထဲ.လုိက္သလုိ ျဖစ္ျပီး စာအ၇သာပ်က္သြားတတ္တယ္"
ကြ်န္ေတာ္လုိလူငယ္တစ္ေယာက္ ဖုိူးေျပာခ်င္ျဖစ္ေနေသာ လူတစ္ေယာက္အဖိို.ေတာ. သူ.စကားေတြက ဆာမူဒုိင္း၏ ဒါးခ်က္လုိ၊
တစ္ခ်က္ထဲ သိေသာ္ "တိခနဲ"
"မင္းစာဖတ္ျပီး သူမ်ားေျပာတာေတြ လုိက္ေျပာေနတာထက္ မင္းကိုယ္ပိုင္ဦးေႏွာက္နဲ. အေတြးအေခၚေတြ ရေအာင္တည္ေဆာက္ယူတတ္ရတယ္ကြ ဒါမွစာဖတ္တာတန္ဖုိးရွိမွာ"
ဒီစကားေတြက ကြ်န္ေတာ္ရင္ထဲမွာ "လင္းခနဲ"
satori (ဆာတိုရီ)ေလးတစ္ခု။ ပိတ္ထားေသာ တံခါးေတြကို ၀ုန္းခနဲ ရိုက္ဖြင့္လိုက္သလို၊ တရုတ္လုိေတာ. ခုိင္းမိ္န္ လုိ ေျပာလုိ.၇မည္ထင္သည္။ နားလည္မွု.ကို ဖြင့္ျခင္းေပါ့။
ကြ်န္ေတာ္ အေၾကာင္းေၾကာင္းေၾကာင့္ျပင္ပမွာ ေနျဖစ္သည္၊ သူနွင့္ကာလ ျခားကာ ေတြ.ဆံုးျခင္းေတြ ေ၀းခဲ.ရသည္။
တေန.
ထိုတစ္ေန.၀ယ္
ကြ်န္ေတာ္ညီမေလးက ကြ်န္ေတာ္ဆီ ဖုန္းဆက္လာသည္။
"ကုိၾကီး ဦးရဲ ဆံုးသြားျပီ.. " သူမအသံက ဆုိ.နင့္ေနသည္။
"အန္တီႏိုင္က ကိုၾကီးကိုမေျပာဖို. တားေသးတယ္၊ အေဖၾကီးက ေနာင္လဲသိမွာဘဲ ေျပာလုိက္ဆုိလုိ. ဖုန္းဆက္တာ"
ေရွ့ စားပြဲခံုေပၚ တင္ထားေသာ ႏြမ္းစျပဳေနေသာ နွင္းဆီးပြင့္ကို ကြ်န္ေတာ္ ေၾကကြဲစြာ ၾကည္.ေနမိသည္။
ညီမေလး၏ အသံကလည္းတုိ.း၀င္ေပ်ာက္ကြယ္သြား ျပီ။
ကြ်န္ေတာ္.ေ၀၀ါးမ်က္လံုးးေတြက ႏွင္းဆီပြင့္ဆီမွာ.............
ႏြမ္းလ်ႏွင္းဆီက ရနံ.ျပယ္ေနျပီေကာ။
--
ကိုေအာင္
Sunday, 9 October 2011
သံစံုၾကဴးတဲ့ည
ညက
တိတ္ဆိတ္လို႔.
ခုန္ေနတဲ့ၾကယ္သံတခၽြင္ခၽြင္လည္းမရွိ
အေတြးကို
စကားအက်ယ္ၾကီးေၿပာမယ့္
လမင္းလည္းမရွိ
ေလၿပည္လည္းလက္ၿပတ္က်
သစ္ရြက္ေတြညပ္ခဲေနတဲ့ညေပါ့..
အဲဒီညမွာ
ကတိစကားနဲ႔အမွား
ဦးသူစားတမ္းၿဖစ္ခဲ့တယ္။
ပန္းပြင့္ေတြက
ကိုယ္ပြင့္တဲ့ပန္းကိုကိုယ္ၿပန္ပန္ထားတဲ့ည
ကိုယ္ခ်င္းစာတရားနဲ႔ရင္ခုန္သံ
အၿပန္အလွန္မ်ိဳေနၾကတဲ့ည
သန္းေခါင္ယံလေရာင္ရဲ႕ရည္ရြယ္ခ်က္က
တၿဖည္းၿဖည္းမင္းဘက္ကိုပါသြားတဲ့ည
အဲဒီညမွာ
စကားလံုးေတြ
ရင္ပတ္ေပၚဝုန္းကနဲဝုန္းကနဲ
ခုန္တက္လာၾကၿပီးမွ
ဘာမွမေၿပာပဲ
သစၥာရွိရွိအေသခံသြားခဲ့တယ္။
မ်က္ရည္ေတြေဖာက္ခ်ၿပီးစမ်က္လံုးထဲ
ေနာင္တငါးတစ္ေကာင္တစ္ဖ်ပ္ဖ်ပ္ခုန္ေနတဲ့ည
အေမွာင္ႏုထံစြန္႔ခဲ့တဲ့အနမ္းဦးတို႔
ေပ်ာ္ပါးၿမဴးတူးတဲ့ည
ခံစားမႈမွာ ဥိးေႏွာက္တစ္ၿခမ္းတိတိ
ညြတ္ကြင္းမိတဲ့ည
အဲဒီညမွာ
ငယ္ေဖာ္..ငယ္ေပါင္း…ေက်ာင္းေနဖက္..
သူငယ္ခ်င္း…အခင္ဆံုး..အခ်စ္ဦး..အခ်စ္ဆံုး..
အဲဒီစကားလံုးေတြ
တစ္ေကာင္နဲ႔တစ္ေကာင္
အေသကိုက္ၾကၿပီး..
ေမာသြားေတာ့
အေမွာင္ထဲ အိပ္ေမာက်ေနခဲ့တယ္။ ။
နီကိုရဲ
တိတ္ဆိတ္လို႔.
ခုန္ေနတဲ့ၾကယ္သံတခၽြင္ခၽြင္လည္းမရွိ
အေတြးကို
စကားအက်ယ္ၾကီးေၿပာမယ့္
လမင္းလည္းမရွိ
ေလၿပည္လည္းလက္ၿပတ္က်
သစ္ရြက္ေတြညပ္ခဲေနတဲ့ညေပါ့..
အဲဒီညမွာ
ကတိစကားနဲ႔အမွား
ဦးသူစားတမ္းၿဖစ္ခဲ့တယ္။
ပန္းပြင့္ေတြက
ကိုယ္ပြင့္တဲ့ပန္းကိုကိုယ္ၿပန္ပန္ထားတဲ့ည
ကိုယ္ခ်င္းစာတရားနဲ႔ရင္ခုန္သံ
အၿပန္အလွန္မ်ိဳေနၾကတဲ့ည
သန္းေခါင္ယံလေရာင္ရဲ႕ရည္ရြယ္ခ်က္က
တၿဖည္းၿဖည္းမင္းဘက္ကိုပါသြားတဲ့ည
အဲဒီညမွာ
စကားလံုးေတြ
ရင္ပတ္ေပၚဝုန္းကနဲဝုန္းကနဲ
ခုန္တက္လာၾကၿပီးမွ
ဘာမွမေၿပာပဲ
သစၥာရွိရွိအေသခံသြားခဲ့တယ္။
မ်က္ရည္ေတြေဖာက္ခ်ၿပီးစမ်က္လံုးထဲ
ေနာင္တငါးတစ္ေကာင္တစ္ဖ်ပ္ဖ်ပ္ခုန္ေနတဲ့ည
အေမွာင္ႏုထံစြန္႔ခဲ့တဲ့အနမ္းဦးတို႔
ေပ်ာ္ပါးၿမဴးတူးတဲ့ည
ခံစားမႈမွာ ဥိးေႏွာက္တစ္ၿခမ္းတိတိ
ညြတ္ကြင္းမိတဲ့ည
အဲဒီညမွာ
ငယ္ေဖာ္..ငယ္ေပါင္း…ေက်ာင္းေနဖက္..
သူငယ္ခ်င္း…အခင္ဆံုး..အခ်စ္ဦး..အခ်စ္ဆံုး..
အဲဒီစကားလံုးေတြ
တစ္ေကာင္နဲ႔တစ္ေကာင္
အေသကိုက္ၾကၿပီး..
ေမာသြားေတာ့
အေမွာင္ထဲ အိပ္ေမာက်ေနခဲ့တယ္။ ။
နီကိုရဲ
ေစတနာလြန္ . . . ကၽြန္
လူ႔ေလာကတြင္ ဆိုးသည္မ်ားကို ၾကံဳေတြ႕ရသလို ေကာင္းသည္ မ်ား ကိုလည္း တစ္ခါတစ္ရံ ဆံုေတြ႕ရတတ္ပါသည္။
ကၽြန္ေတာ္ ထိုေန႔က စာေပမိတ္ေဆြမ်ားႏွင့္ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ပါးပါး ေနခဲ့ၿပီး ေနာက္အိမ္ျပန္ရန္ အခိ်န္ေရာက္သျဖင့္ 38 လမ္းအေပၚလမ္း (ဗိုလ္ခ်ဳပ္လမ္း) ရုပ္ရွင္ရံုထိပ္မွ အိမ္ျပန္ရန္ ကက ေတြကို လက္ညိႇဳး ေထာင္ျပီးတားရပါသည္။ ကက ငွားရသည္ကလညး္မလြယ္ပါ။
တခိ်ဳ႕ ကားသမားေတြက တားတုန္းမွာ ထိုးရပ္လိုက္ေသာ္လည္း သြားမည့္ေနရာကို ေျပာသည့္အခါတြင္ ကၽြန္ေတာ္အဲ့ဒီဘက္ မေရာက္ေတာ့ဖူးဗ် ဆိုျပီး ထြက္သြားတတ္ၾကသည္။
တခိ်ဳ႕ ကေတာ့ ဘာမွ်ပင္မေျပာပဲ ေမာင္းထြက္သြားတတ္ၾက၏။ ထို႔ေၾကာင့္ ကၽြန္ေတာ္သည္ သတိတၾကီးႏွင့္ ကက ကို ငွားေန ရျခင္းျဖစ္ ပါသည္။
ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ထဲမွာလည္း ေစ်းသည္ေတြ အသံကညံကာ လူေတြက ႐ႈတ္ေထြးေနေသာ အခ်ိန္ျဖစ္သည္။ လူေတြသည္ ကိုယ့္အိမ္ ကိုယ္ျပန္ ၾကဖို႔ အလုအယက္ျဖစ္ေနၾက၏။ ဒါဆိုလွ်င္ ကိုယ့္အိမ္ကေန ကိုယ္စြန္႔ၿပီး ဘာေၾကာင့္ဒီၿမိဳ႕ထဲကို ေရာက္ေနရသနည္း ဟု ကၽြန္ေတာ္ လူတိုင္းကို လိုက္ေမးလွ်င္ ၀တၳဳေပါင္းရာခ်ီၿပီး ရလိမ့္မည္ထင္သည္။ မင္း လိုပဲကြ ဟု ေျပာေသာလူႏွင့္လည္း ဆံုႏိုင္ ပါသည္။ ထိုအခ်ိန္မွာပင္ ကကတစ္စင္းက ကၽြန္ေတာ့္အေရွ႕ကို ထိုး၍ ရပ္သည္။
“သု၀ဏၰသြားေကာလိပ္ေရွ႕ကိုသြားခ်င္လို႔ပါခင္ဗ်”
“ႏွစ္ေထာင္”
ကၽြန္ေတာ္ ကားတံခါးကိုဖြင့္ေတာ့ ဖြင့္မရ။ ကကကားေတြမွာ ထိုသို႔ ျဖစ္သည္မွာ ထံုးစံလိုျဖစ္ေနၾကသည္။ အခ်ိဳ႕တံခါးေတြက အျပင္ကဖြင့္မွ
တစ္ခ်ိဳ႕ တံခါးေတြကအထဲမွဖြင့္မွ တစ္ခ်ိဳ႕ တံခါးမ်ားဆိုလွ်င္ ျပတင္း ေပါက္ဖြင့္ရေသာ လက္ကိုင္ပင္မရွိ၊ သို႔ေသာ္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ငွားမိသူက သီးခံၿပီးစီးရပါသည္။
ထိုေန႔က ကားဆရာကေတာ့ အဲဒီလိုမဟုတ္ပါ။ ကၽြန္ေတာ္တံခါးဖြင့္၍ မရမွန္း သိသျဖင့္ သူကိုယ္တိုင္ ဆင္းဖြင့္ေပးရွာပါသည္။ ကၽြန္ေတာ္ လည္း သူ႔ကိုအားနာသြား၏။ သူေတာင္းသည့္ ေစ်းကလည္း ကၽြန္ေတာ့္အတြက္ သင့္ေတာ္ပါသည္။ အမွန္ေတာ့ ႏွစ္ေထာက္ငါးရာ ေလာက္ေစ်းရွိသည္။ သို႔ေသာ္သူက တစ္ခြန္းတည္းပဲေျပာသည္ ဒီလို မွန္ကန္တိက်ေသာ ကားဆရာနဲ႔ ကားစီးရတာ ေပ်ာ္စရာမေကာင္းလွ်င္ ေတာင္ စိတ္ညစ္စရာ မရွိႏိုင္ပါ . . ။
ထို႔ေၾကာင့္ကၽြန္ေတာ္လည္း ကားေနာက္ခန္းမွာ ထိုင္ၿပီးကတည္းက စိတ္လြတ္ ကိုယ္လြတ္ ဇိမ္ယစ္ေနလိုက္မိသည္။
“အသြားအလာပါးတယ္ဗ်ာ၊ ခုထိ အံုနာကိုေပးရမယ့္ ေန႔ထြက္ေတာင္ မရေသးဘူး”
ကားဆရာသည္ ကားကို ကၽြမ္းကၽြမ္းက်င္က်င္ေမာင္းရင္းပင္ စကားဆို လာသည္။ ဒီေတာ့ ကၽြန္ေတာ္လည္း ေနာက္ခန္းမွာ ဇိမ္ယစ္ ေနတာေလးကို ေလွ်ာ့ၿပီး စကားေျပာရသည္။
“ကိုယ့္ဆရာ ကၽြန္ေတာ့္ကို အားမနာပါနဲ႔ လမ္းၾကံဳရင္ လူတင္ပါဗ်ာ ကၽြန္ေတာ္က ထမ္းထားရတာမွမဟုတ္တာ အခုသြားေနတဲ့ လမ္းနဲ႔ တည့္ရင္ တင္သာတင္လိုက္”
“ေက်းဇူးပဲဗ်ာ အဲဒီလို နားလည္တဲ့ ခရီးသည္နဲ႔ေတြ႕ ေတာ့ ၀မ္းသာပါ တယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕က်ေတာ့ ကားေပၚတက္ၿပီးရင္ အဲဒီကားကို သူ႔ကား မွတ္တာခင္ဗ်”
ကားဆရာႏွင့္ ကၽြန္ေတာ္ အတူတူရယ္ေမာ လိုက္ၾကသည္။ ၿပီးေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ကလည္း ျပန္မွိန္းေနသည္။ သူကလည္း ဆက္ေမာင္းေန သည္။
ခဏၾကာေတာ့ ကားထိုးရပ္သြား၏။ ကၽြန္ေတာ္မ်က္စိဖြင့္ၾကည့္ေတာ့ ပုဇြန္ေတာင္ ၾကည္ေတာ္အိမ္ယာ အေက်ာ္ကေလးနား မွာျဖစ္သည္။ ကားေတြကလည္း ရႈပ္ေထြးလွ်က္ရွိ၏။ ကားဆရာသည္ အဖြားၾကီး ႏွစ္ေယာက္ႏွင့္ စကားေျပာေနသည္။ သူတို႔ဘာေတြ ေျပာေနသလဲ ဆိုတာကို ကၽြန္ေတာ္စိတ္မဝင္စား၊ ကားဆရာကုိ လမ္းၾကံဳလွ်င္ တင္ပါဟု ကၽြန္ေတာ္ေျပာထားျပီးသား စကားကလည္း ရွိသည္ မဟုတ္ လား..။
“ေအး... မင္း ေနာက္ဖံုးဖြင့္လိုက္ ဒီမွာပစၥည္းေတြပါတယ္”
ကားဆရာလည္း ဘာမွမေျပာဘဲ ကားေပၚမွဆင္းျပီး ကားေနာက္ဖံုးကို ဖြင့္ေပးသည္။ သို႔ေသာ္ ဟိုဘက္က ေျပာသံမရပ္။
“ေျဖးေျဖးမျပီးထည့္...ေျဖးေျဖး”
“ဟုတ္ကဲ့ပါ...”
“မင္းႏွယ့္ကြယ္...ဒါေလးေတြ မရတာေတာင္... ေယာင္တိ ေယာင္ ကန္းနဲ႔ ၊ ငါတိုႏွစ္ေယာက္ကို အရင္ပို႔ရမွာေနာ္...”
“ဟုတ္ကဲ့”
ကၽြန္ေတာ္ မ်က္စိဖြင့္ၾကည့္ေတာ့ အဖြားၾကီးႏွစ္ေယာက္က အသက္ ငါးဆယ္ ႏွင့္ ေျခာက္ဆယ္ၾကား ေလာက္ရွိမည္။ ကၽြန္ေတာ့္အေမ အရြယ္ေလာက္ေပါ့။ ဒါေပမယ့္ ေျပာပံုဆိုပံုက ႏိုင္ထက္စီးနင္း ေလသံရွိ သည္။ အထက္စီးက ေျပာခ်င္သည့္ ေလသံမိ်ဳးျဖစ္ေနသည္။
သို႕ေသာ္ ဒီကိစၥသည္ ကၽြန္ေတာ္ႏွင့္ ဘာမွ်မဆိုင္ဟု သေဘာထားျပီး ျပန္မွိန္း ေနလိုက္၏။
“ဟ့...ေဟ့...မင္း ေရွ႕ခန္းကိုေရႊ႕ပါ”
“ဗ်ာ”
“ေရွ႕ခန္းကို သြားလို႕ေျပာေနတာ”
ကၽြန္ေတာ္... ေတာ္ေတာ္ေဒါသ ျဖစ္သြားသည္။ ကၽြန္ေတာ္က ဒီကား ကို အရင္ငွားသူျဖစ္၏။ သို႔ေသာ္ ကားဆရာလွည့္ၾကည့္ေသာ အၾကည့္ က ေတာင္းပန္ေသာ အၾကည့္ျဖစ္ေနသျဖင့္ ကၽြန္ေတာ္ ဘာမွမေျပာ ေတာ့ဘဲ ေရွ႕ခန္းသို႕ေျပာင္းေပးလိုက္သည္။
ေရွ႕ခန္းသို႔ ေရာက္သည္ႏွင့္ ကားဆရာကို စကားစေျပာရသည္။
“ကၽြန္ေတာ့္ကို အရင္ပို႔ေပးမွာလား”
“သူတို႔က ေမခအိမ္ယာတင္ဆရာ”
“ကၽြန္ေတာ္စံျပေစ်းဘက္ကေနပဲ သြားေတာ့မွာ ၊ သူတို႔ကိုပို႔ျပီးရင္ ဆရာ့ အိမ္က မေဝးပါဘူး”
“အမေလး...ငါတို႕ကိုအရင္ပို႕ေနာ္၊ ညၾကီး သြားရလာရတာ... ျပီးေတာ့ ငါတို႔မွာက ေရႊနဲ႕ေငြနဲ႔ နင္က... ဘာျဖစ္လို႔ ကားအလြတ္ မငွားတာလဲ” မသိလို႕ေပါ့... ဒီလိုမွန္းသာသိရင္ ဘယ္ငွားပါ့မလဲ”
ကၽြန္ေတာ္ ေတာ္ေတာ္စိတ္ပ်က္သြားသည္။
ကားဆရာက ကၽြန္ေတာ့္ကို တစ္ခ်က္လွည့္ၾကည့္သည္။ ထိုအၾကည့္ႏွင့္ ကၽြန္ေတာ့္အၾကည့္ မ်က္ဝန္းျခင္းဆံုပါသည္။ ကၽြန္ေတာ္ဘာမွ် မေျပာ ေတာ့ဘဲ ေရွ႕ခန္းမွာပဲ မွိန္းေနလိုက္၏။ ကားဆရာက ကားကို အရွိန္ ျမႇင့္ျပီး ကၽြမ္းက်င္စြာ ေမာင္းေနသည္။
ခဏပဲၾကာသည္ ထိုအဖြားၾကီးႏွစ္ေယာက္ေနေသာ အိမ္ရာသို႔ ေရာက္ သြား၏။ ကားဆရာက ကားထိုးရပ္ျပီး ဘာလုပ္ရမွန္းမသိျဖစ္ေနသည္။
“ဟဲ့... ေနာက္ကိုနည္းနည္းဆုတ္ဦး ဟိုမွာေတြ႕လား မီးထြန္းထားတဲ့ ဆုိင္းဘုတ္ ေရွ႕ မွာရပ္”
ကားဆရာသည္ ဘာမွ်မေျပာဘဲ သူ႕ဘက္ဂီယာကိုသာ သြင္းၿပီး ကားကို ေနာက္သို႔ ဆုတ္ေပးရွာပါသည္။
“ေအးေနၿပီ”
ကၽြန္ေတာ္ . . . အခုမွ ေနာက္ကို ေသေသခ်ာခ်ာလွည့္ၾကည့္မိသည္။ အဖြားႀကီးႏွစ္ေယာက္သည္ အဆီတစ္ထပ္ အသားတစ္ထပ္ ေတာ္ေတာ္ ၀ၿပီး မ်က္ႏွာေတြက ေတာ္ေတာ္ အတၱ ဆန္ၾကပုံရသည္။
“ေအး . . .ေနာက္ဖုံး ဖြင့္”
ကားဆရာ ဘာလုပ္ေနသည္လည္း ဆုိတာကို ကၽြန္ေတာ္ လွည့္ၾကည့္ ေတာ့ ကားေနာက္ဖုံးကိုဖြင့္ၿပီး ခုနကဆင္ထားေသာ အထုတ္ေတြကို ခ်ေပးေနရသည္။
“ျဖည္းျဖည္းေနာ္ . . . ျဖည္းျဖည္း . . . ေအး ဟုတ္ၿပီ . . . ဒီ တစ္ထုတ္ကို အရင္မ . . . မ လိုက္ေလ . . .”
“ငါေနခဲ့မယ္ . . နင္ အခန္းလိုက္ျပလိုက္”
“ပစၥည္းေတြနားမွာပဲ ေစာင့္ေနေနာ္ . . .”
“ေအးပါ . . . ငါသိပါတယ္”
ဒီလိုႏွင့္ အခ်ိန္ဆယ့္ငါးမိနစ္ေလာက္ ၾကာသြားသည္။ ကၽြန္ေတာ္လည္း ဒီမိန္းမႀကီးေတြႏွင့္ ဘာမွ်မေျပာခ်င္ေတာ့သျဖင့္ ျပန္မွိန္းေနလိုက္၏။
ခဏၾကာေတာ့ . . . ကားတံခါးပိတ္သံကိုၾကားရသည္။ ကၽြန္ေတာ္ ငဲ့ၾကည့္ေတာ့ ကားဆရာျဖစ္၏။ သူသည္ကားကိုခ်က္ခ်င္း ေမာင္း မထြက္ႏိုင္ဘဲ ေမာ၍ေနသည္။
“ဘယ္လိုျဖစ္တာလဲ ကိုယ့္ဆရာ”
“ေျခာက္လႊာအထိ အထုတ္ေလးထုတ္ကို ထမ္းတင္ေပးခဲ့ရတယ္ဗ်ာ ၾကည့္စမ္းပါဦး၊ ကားငွားေတာ့ ေထာင့္ႏွစ္ရာနဲ႔ ကားနဲ႔လည္း ပို႔ေပးရေသး ဒီအထုတ္ေလးထုတ္ကိုလည္း ေျခာက္လႊာကို ထမ္းတင္ ေပးရေသး . . . ဟာဗ်ာ . . ေတာ္ေတာ္ဆိုးတဲ့ မိန္းမႀကီးေတြပဲ”
ကၽြန္ေတာ္ ဘာမွမေျပာေတာ့ဘဲ ေမာေနေသာ ကကဆရာကို ၾကင္နာစြာ ၾကည့္လိုက္ပါသည္။ သူသည္ ကၽြန္ေတာ္စီးခဲ့ရဖူးေသာ ကက ဆရာမ်ဳိးထဲတြင္ ေတာ္ေတာ္ သေဘာေကာင္းေသာ ကားဆရာ ျဖစ္ပါသည္။
သူက ကၽြန္ေတာ့္ကို စာေရးဆရာမွန္းမသိပါ။ ကၽြန္ေတာ္ကလည္း သူ႔ကို မေျပာပါ။
ဗိုက္သားစားေသာ ကားဆရာမ်ိဳးႏွင့္လည္း ၾကံဳခဲ့ၿပီ အခုလို ေစတနာ ေကာင္းေသာ ကားဆရာႏွင့္လည္း ေတြ႕ခဲ့ၿပီ။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ေလာကသည္ ဆုိးခ်င္သူက ဆုိး၍ ေကာင္းခ်င္သူက ေကာင္းေနေသာ ေနရာသာ ျဖစ္ရမည္။
“ကၽြန္ေတာ့္အျဖစ္ကို ဆရာဘာေျပာခ်င္လဲဆရာ”
ကၽြန္ေတာ္တစ္ခ်က္ စဥ္းစားလုိက္သည္။ ဒါမ်ဳိးအျဖစ္ကို ကၽြန္ေတာ္ လည္း ဘ၀မွာ မႀကံဳဖူးပါသည္။ ထုိ႕ေၾကာင့္ ကၽြန္ေတာ္ သူ႕ကို ေလသံ ေအးေအးျဖင့္သာ ေျဖပါသည္။
“ေစတနာလြန္ေတာ့ . . . ကၽြန္ျဖစ္ေပါ့ဗ်ာ”
ကားဆရာသည္ . . . . ခဏတိတ္သြားသည္။
ၿပီးေတာ့ . . . အားရပါးရ ရယ္ေလသည္။ ကၽြန္ေတာ္ႏွင့္ သူရယ္ေသာ ရယ္သံမ်ားသည္ . . . သူေမာင္းေနေသာ ကားစက္သံကိုပင္ လႊမ္းသြားသည္ဟု ကၽြန္ေတာ္ထင္ပါသည္ ခင္ဗ်ား . . . ။ ။
နီကိုရဲ
ကၽြန္ေတာ္ ထိုေန႔က စာေပမိတ္ေဆြမ်ားႏွင့္ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ပါးပါး ေနခဲ့ၿပီး ေနာက္အိမ္ျပန္ရန္ အခိ်န္ေရာက္သျဖင့္ 38 လမ္းအေပၚလမ္း (ဗိုလ္ခ်ဳပ္လမ္း) ရုပ္ရွင္ရံုထိပ္မွ အိမ္ျပန္ရန္ ကက ေတြကို လက္ညိႇဳး ေထာင္ျပီးတားရပါသည္။ ကက ငွားရသည္ကလညး္မလြယ္ပါ။
တခိ်ဳ႕ ကားသမားေတြက တားတုန္းမွာ ထိုးရပ္လိုက္ေသာ္လည္း သြားမည့္ေနရာကို ေျပာသည့္အခါတြင္ ကၽြန္ေတာ္အဲ့ဒီဘက္ မေရာက္ေတာ့ဖူးဗ် ဆိုျပီး ထြက္သြားတတ္ၾကသည္။
တခိ်ဳ႕ ကေတာ့ ဘာမွ်ပင္မေျပာပဲ ေမာင္းထြက္သြားတတ္ၾက၏။ ထို႔ေၾကာင့္ ကၽြန္ေတာ္သည္ သတိတၾကီးႏွင့္ ကက ကို ငွားေန ရျခင္းျဖစ္ ပါသည္။
ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ထဲမွာလည္း ေစ်းသည္ေတြ အသံကညံကာ လူေတြက ႐ႈတ္ေထြးေနေသာ အခ်ိန္ျဖစ္သည္။ လူေတြသည္ ကိုယ့္အိမ္ ကိုယ္ျပန္ ၾကဖို႔ အလုအယက္ျဖစ္ေနၾက၏။ ဒါဆိုလွ်င္ ကိုယ့္အိမ္ကေန ကိုယ္စြန္႔ၿပီး ဘာေၾကာင့္ဒီၿမိဳ႕ထဲကို ေရာက္ေနရသနည္း ဟု ကၽြန္ေတာ္ လူတိုင္းကို လိုက္ေမးလွ်င္ ၀တၳဳေပါင္းရာခ်ီၿပီး ရလိမ့္မည္ထင္သည္။ မင္း လိုပဲကြ ဟု ေျပာေသာလူႏွင့္လည္း ဆံုႏိုင္ ပါသည္။ ထိုအခ်ိန္မွာပင္ ကကတစ္စင္းက ကၽြန္ေတာ့္အေရွ႕ကို ထိုး၍ ရပ္သည္။
“သု၀ဏၰသြားေကာလိပ္ေရွ႕ကိုသြားခ်င္လို႔ပါခင္ဗ်”
“ႏွစ္ေထာင္”
ကၽြန္ေတာ္ ကားတံခါးကိုဖြင့္ေတာ့ ဖြင့္မရ။ ကကကားေတြမွာ ထိုသို႔ ျဖစ္သည္မွာ ထံုးစံလိုျဖစ္ေနၾကသည္။ အခ်ိဳ႕တံခါးေတြက အျပင္ကဖြင့္မွ
တစ္ခ်ိဳ႕ တံခါးေတြကအထဲမွဖြင့္မွ တစ္ခ်ိဳ႕ တံခါးမ်ားဆိုလွ်င္ ျပတင္း ေပါက္ဖြင့္ရေသာ လက္ကိုင္ပင္မရွိ၊ သို႔ေသာ္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ငွားမိသူက သီးခံၿပီးစီးရပါသည္။
ထိုေန႔က ကားဆရာကေတာ့ အဲဒီလိုမဟုတ္ပါ။ ကၽြန္ေတာ္တံခါးဖြင့္၍ မရမွန္း သိသျဖင့္ သူကိုယ္တိုင္ ဆင္းဖြင့္ေပးရွာပါသည္။ ကၽြန္ေတာ္ လည္း သူ႔ကိုအားနာသြား၏။ သူေတာင္းသည့္ ေစ်းကလည္း ကၽြန္ေတာ့္အတြက္ သင့္ေတာ္ပါသည္။ အမွန္ေတာ့ ႏွစ္ေထာက္ငါးရာ ေလာက္ေစ်းရွိသည္။ သို႔ေသာ္သူက တစ္ခြန္းတည္းပဲေျပာသည္ ဒီလို မွန္ကန္တိက်ေသာ ကားဆရာနဲ႔ ကားစီးရတာ ေပ်ာ္စရာမေကာင္းလွ်င္ ေတာင္ စိတ္ညစ္စရာ မရွိႏိုင္ပါ . . ။
ထို႔ေၾကာင့္ကၽြန္ေတာ္လည္း ကားေနာက္ခန္းမွာ ထိုင္ၿပီးကတည္းက စိတ္လြတ္ ကိုယ္လြတ္ ဇိမ္ယစ္ေနလိုက္မိသည္။
“အသြားအလာပါးတယ္ဗ်ာ၊ ခုထိ အံုနာကိုေပးရမယ့္ ေန႔ထြက္ေတာင္ မရေသးဘူး”
ကားဆရာသည္ ကားကို ကၽြမ္းကၽြမ္းက်င္က်င္ေမာင္းရင္းပင္ စကားဆို လာသည္။ ဒီေတာ့ ကၽြန္ေတာ္လည္း ေနာက္ခန္းမွာ ဇိမ္ယစ္ ေနတာေလးကို ေလွ်ာ့ၿပီး စကားေျပာရသည္။
“ကိုယ့္ဆရာ ကၽြန္ေတာ့္ကို အားမနာပါနဲ႔ လမ္းၾကံဳရင္ လူတင္ပါဗ်ာ ကၽြန္ေတာ္က ထမ္းထားရတာမွမဟုတ္တာ အခုသြားေနတဲ့ လမ္းနဲ႔ တည့္ရင္ တင္သာတင္လိုက္”
“ေက်းဇူးပဲဗ်ာ အဲဒီလို နားလည္တဲ့ ခရီးသည္နဲ႔ေတြ႕ ေတာ့ ၀မ္းသာပါ တယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕က်ေတာ့ ကားေပၚတက္ၿပီးရင္ အဲဒီကားကို သူ႔ကား မွတ္တာခင္ဗ်”
ကားဆရာႏွင့္ ကၽြန္ေတာ္ အတူတူရယ္ေမာ လိုက္ၾကသည္။ ၿပီးေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ကလည္း ျပန္မွိန္းေနသည္။ သူကလည္း ဆက္ေမာင္းေန သည္။
ခဏၾကာေတာ့ ကားထိုးရပ္သြား၏။ ကၽြန္ေတာ္မ်က္စိဖြင့္ၾကည့္ေတာ့ ပုဇြန္ေတာင္ ၾကည္ေတာ္အိမ္ယာ အေက်ာ္ကေလးနား မွာျဖစ္သည္။ ကားေတြကလည္း ရႈပ္ေထြးလွ်က္ရွိ၏။ ကားဆရာသည္ အဖြားၾကီး ႏွစ္ေယာက္ႏွင့္ စကားေျပာေနသည္။ သူတို႔ဘာေတြ ေျပာေနသလဲ ဆိုတာကို ကၽြန္ေတာ္စိတ္မဝင္စား၊ ကားဆရာကုိ လမ္းၾကံဳလွ်င္ တင္ပါဟု ကၽြန္ေတာ္ေျပာထားျပီးသား စကားကလည္း ရွိသည္ မဟုတ္ လား..။
“ေအး... မင္း ေနာက္ဖံုးဖြင့္လိုက္ ဒီမွာပစၥည္းေတြပါတယ္”
ကားဆရာလည္း ဘာမွမေျပာဘဲ ကားေပၚမွဆင္းျပီး ကားေနာက္ဖံုးကို ဖြင့္ေပးသည္။ သို႔ေသာ္ ဟိုဘက္က ေျပာသံမရပ္။
“ေျဖးေျဖးမျပီးထည့္...ေျဖးေျဖး”
“ဟုတ္ကဲ့ပါ...”
“မင္းႏွယ့္ကြယ္...ဒါေလးေတြ မရတာေတာင္... ေယာင္တိ ေယာင္ ကန္းနဲ႔ ၊ ငါတိုႏွစ္ေယာက္ကို အရင္ပို႔ရမွာေနာ္...”
“ဟုတ္ကဲ့”
ကၽြန္ေတာ္ မ်က္စိဖြင့္ၾကည့္ေတာ့ အဖြားၾကီးႏွစ္ေယာက္က အသက္ ငါးဆယ္ ႏွင့္ ေျခာက္ဆယ္ၾကား ေလာက္ရွိမည္။ ကၽြန္ေတာ့္အေမ အရြယ္ေလာက္ေပါ့။ ဒါေပမယ့္ ေျပာပံုဆိုပံုက ႏိုင္ထက္စီးနင္း ေလသံရွိ သည္။ အထက္စီးက ေျပာခ်င္သည့္ ေလသံမိ်ဳးျဖစ္ေနသည္။
သို႕ေသာ္ ဒီကိစၥသည္ ကၽြန္ေတာ္ႏွင့္ ဘာမွ်မဆိုင္ဟု သေဘာထားျပီး ျပန္မွိန္း ေနလိုက္၏။
“ဟ့...ေဟ့...မင္း ေရွ႕ခန္းကိုေရႊ႕ပါ”
“ဗ်ာ”
“ေရွ႕ခန္းကို သြားလို႕ေျပာေနတာ”
ကၽြန္ေတာ္... ေတာ္ေတာ္ေဒါသ ျဖစ္သြားသည္။ ကၽြန္ေတာ္က ဒီကား ကို အရင္ငွားသူျဖစ္၏။ သို႔ေသာ္ ကားဆရာလွည့္ၾကည့္ေသာ အၾကည့္ က ေတာင္းပန္ေသာ အၾကည့္ျဖစ္ေနသျဖင့္ ကၽြန္ေတာ္ ဘာမွမေျပာ ေတာ့ဘဲ ေရွ႕ခန္းသို႕ေျပာင္းေပးလိုက္သည္။
ေရွ႕ခန္းသို႔ ေရာက္သည္ႏွင့္ ကားဆရာကို စကားစေျပာရသည္။
“ကၽြန္ေတာ့္ကို အရင္ပို႔ေပးမွာလား”
“သူတို႔က ေမခအိမ္ယာတင္ဆရာ”
“ကၽြန္ေတာ္စံျပေစ်းဘက္ကေနပဲ သြားေတာ့မွာ ၊ သူတို႔ကိုပို႔ျပီးရင္ ဆရာ့ အိမ္က မေဝးပါဘူး”
“အမေလး...ငါတို႕ကိုအရင္ပို႕ေနာ္၊ ညၾကီး သြားရလာရတာ... ျပီးေတာ့ ငါတို႔မွာက ေရႊနဲ႕ေငြနဲ႔ နင္က... ဘာျဖစ္လို႔ ကားအလြတ္ မငွားတာလဲ” မသိလို႕ေပါ့... ဒီလိုမွန္းသာသိရင္ ဘယ္ငွားပါ့မလဲ”
ကၽြန္ေတာ္ ေတာ္ေတာ္စိတ္ပ်က္သြားသည္။
ကားဆရာက ကၽြန္ေတာ့္ကို တစ္ခ်က္လွည့္ၾကည့္သည္။ ထိုအၾကည့္ႏွင့္ ကၽြန္ေတာ့္အၾကည့္ မ်က္ဝန္းျခင္းဆံုပါသည္။ ကၽြန္ေတာ္ဘာမွ် မေျပာ ေတာ့ဘဲ ေရွ႕ခန္းမွာပဲ မွိန္းေနလိုက္၏။ ကားဆရာက ကားကို အရွိန္ ျမႇင့္ျပီး ကၽြမ္းက်င္စြာ ေမာင္းေနသည္။
ခဏပဲၾကာသည္ ထိုအဖြားၾကီးႏွစ္ေယာက္ေနေသာ အိမ္ရာသို႔ ေရာက္ သြား၏။ ကားဆရာက ကားထိုးရပ္ျပီး ဘာလုပ္ရမွန္းမသိျဖစ္ေနသည္။
“ဟဲ့... ေနာက္ကိုနည္းနည္းဆုတ္ဦး ဟိုမွာေတြ႕လား မီးထြန္းထားတဲ့ ဆုိင္းဘုတ္ ေရွ႕ မွာရပ္”
ကားဆရာသည္ ဘာမွ်မေျပာဘဲ သူ႕ဘက္ဂီယာကိုသာ သြင္းၿပီး ကားကို ေနာက္သို႔ ဆုတ္ေပးရွာပါသည္။
“ေအးေနၿပီ”
ကၽြန္ေတာ္ . . . အခုမွ ေနာက္ကို ေသေသခ်ာခ်ာလွည့္ၾကည့္မိသည္။ အဖြားႀကီးႏွစ္ေယာက္သည္ အဆီတစ္ထပ္ အသားတစ္ထပ္ ေတာ္ေတာ္ ၀ၿပီး မ်က္ႏွာေတြက ေတာ္ေတာ္ အတၱ ဆန္ၾကပုံရသည္။
“ေအး . . .ေနာက္ဖုံး ဖြင့္”
ကားဆရာ ဘာလုပ္ေနသည္လည္း ဆုိတာကို ကၽြန္ေတာ္ လွည့္ၾကည့္ ေတာ့ ကားေနာက္ဖုံးကိုဖြင့္ၿပီး ခုနကဆင္ထားေသာ အထုတ္ေတြကို ခ်ေပးေနရသည္။
“ျဖည္းျဖည္းေနာ္ . . . ျဖည္းျဖည္း . . . ေအး ဟုတ္ၿပီ . . . ဒီ တစ္ထုတ္ကို အရင္မ . . . မ လိုက္ေလ . . .”
“ငါေနခဲ့မယ္ . . နင္ အခန္းလိုက္ျပလိုက္”
“ပစၥည္းေတြနားမွာပဲ ေစာင့္ေနေနာ္ . . .”
“ေအးပါ . . . ငါသိပါတယ္”
ဒီလိုႏွင့္ အခ်ိန္ဆယ့္ငါးမိနစ္ေလာက္ ၾကာသြားသည္။ ကၽြန္ေတာ္လည္း ဒီမိန္းမႀကီးေတြႏွင့္ ဘာမွ်မေျပာခ်င္ေတာ့သျဖင့္ ျပန္မွိန္းေနလိုက္၏။
ခဏၾကာေတာ့ . . . ကားတံခါးပိတ္သံကိုၾကားရသည္။ ကၽြန္ေတာ္ ငဲ့ၾကည့္ေတာ့ ကားဆရာျဖစ္၏။ သူသည္ကားကိုခ်က္ခ်င္း ေမာင္း မထြက္ႏိုင္ဘဲ ေမာ၍ေနသည္။
“ဘယ္လိုျဖစ္တာလဲ ကိုယ့္ဆရာ”
“ေျခာက္လႊာအထိ အထုတ္ေလးထုတ္ကို ထမ္းတင္ေပးခဲ့ရတယ္ဗ်ာ ၾကည့္စမ္းပါဦး၊ ကားငွားေတာ့ ေထာင့္ႏွစ္ရာနဲ႔ ကားနဲ႔လည္း ပို႔ေပးရေသး ဒီအထုတ္ေလးထုတ္ကိုလည္း ေျခာက္လႊာကို ထမ္းတင္ ေပးရေသး . . . ဟာဗ်ာ . . ေတာ္ေတာ္ဆိုးတဲ့ မိန္းမႀကီးေတြပဲ”
ကၽြန္ေတာ္ ဘာမွမေျပာေတာ့ဘဲ ေမာေနေသာ ကကဆရာကို ၾကင္နာစြာ ၾကည့္လိုက္ပါသည္။ သူသည္ ကၽြန္ေတာ္စီးခဲ့ရဖူးေသာ ကက ဆရာမ်ဳိးထဲတြင္ ေတာ္ေတာ္ သေဘာေကာင္းေသာ ကားဆရာ ျဖစ္ပါသည္။
သူက ကၽြန္ေတာ့္ကို စာေရးဆရာမွန္းမသိပါ။ ကၽြန္ေတာ္ကလည္း သူ႔ကို မေျပာပါ။
ဗိုက္သားစားေသာ ကားဆရာမ်ိဳးႏွင့္လည္း ၾကံဳခဲ့ၿပီ အခုလို ေစတနာ ေကာင္းေသာ ကားဆရာႏွင့္လည္း ေတြ႕ခဲ့ၿပီ။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ေလာကသည္ ဆုိးခ်င္သူက ဆုိး၍ ေကာင္းခ်င္သူက ေကာင္းေနေသာ ေနရာသာ ျဖစ္ရမည္။
“ကၽြန္ေတာ့္အျဖစ္ကို ဆရာဘာေျပာခ်င္လဲဆရာ”
ကၽြန္ေတာ္တစ္ခ်က္ စဥ္းစားလုိက္သည္။ ဒါမ်ဳိးအျဖစ္ကို ကၽြန္ေတာ္ လည္း ဘ၀မွာ မႀကံဳဖူးပါသည္။ ထုိ႕ေၾကာင့္ ကၽြန္ေတာ္ သူ႕ကို ေလသံ ေအးေအးျဖင့္သာ ေျဖပါသည္။
“ေစတနာလြန္ေတာ့ . . . ကၽြန္ျဖစ္ေပါ့ဗ်ာ”
ကားဆရာသည္ . . . . ခဏတိတ္သြားသည္။
ၿပီးေတာ့ . . . အားရပါးရ ရယ္ေလသည္။ ကၽြန္ေတာ္ႏွင့္ သူရယ္ေသာ ရယ္သံမ်ားသည္ . . . သူေမာင္းေနေသာ ကားစက္သံကိုပင္ လႊမ္းသြားသည္ဟု ကၽြန္ေတာ္ထင္ပါသည္ ခင္ဗ်ား . . . ။ ။
နီကိုရဲ
Sunday, 14 August 2011
အင္ဒိုနီးရွားစီးပြားေရးပညာရွင္ စရီ မာလယန္နီ အင္ျဒာဝတီ
(ေဆာင္း ပါးရွင္ အင္ဒိုနီးရွားစီးပြားေရးပညာရွင္ စရီ မာလယန္နီ အင္ျဒာဝတီ Sri Mulyani Indrawati သည္ ကမ႓ာ့ဘဏ္အုပ္စု World Bank Group – WBG ၏ မန္ေနးဂ်င္း ဒါရိုက္တာျဖစ္ၿပီး ၂၀၀၅ ခုႏွစ္ကေန ၂၀၁၀ အထိ အင္ဒိုနီးရွားနိုင္ငံရဲ့ ဘ႑ာေရးဝန္ႀကီးအျဖစ္ တာဝန္ယူခဲ့သူ ျဖစ္ပါတယ္။ အင္ဒိုနီးရွား အသြင္ကူးေျပာင္းေရးကာလ အမာခံ ျပုျပင္ ေျပာင္းလဲေရးသမားအျဖစ္ သူ့ကို သိၾကပါတယ္။ စီးပြားေရး အက်ပ္အတည္းကာလ (၂၀၀၇-၂၀၁၀) အတြင္းမွာ အင္ဒိုနီးရွား နိုင္ငံထဲကို ရင္းႏွီးျမႈပ္ႏွံမႈေတြ လွိမ့္ဝင္လာေအာင္၊ နိုင္ငံစီးပြားေရး အင္အားေတာင့္တင္းေအာင္ စီမံခန့္ခြဲ နိုင္သူအျဖစ္ အမွတ္ေပးခံရသူျဖစ္ပါတယ္။)
ဆီးရီးယား မွာ ဆႏၵျပသမားေတြ ႏွိမ္နင္းခံေနရတာ၊ လစ္ဗ်ားက ေသြးထြက္သံယို ျပည္တြင္းစစ္၊ ယီမင္က အဓိကရုဏ္း ျဖစ္လုလု အေျခအေနေတြကို ၾကည့္လိုက္ေတာ့ အာရပ္ေနြဦးက မည္းေမွာင္တဲ့ ေဆာင္းရက္မ်ားဆီ ကူးေျပာင္းသြားၿပီလားလို့ စဉ္းစားစရာ ရွိပါတယ္။ ဟုတ္ေကာဟုတ္ေသးရဲ့လားလို့ မယံုသကၤာ ျဖစ္ေနသူေတြလည္း ဒုနဲ့ ေဒးပါပဲ။ ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ အစိုးရေျပာင္းလဲသြားတဲ့ အီဂ်စ္နဲ့ က်ူနီးရွားမွာေတာင္ အေျခအေနက မေရရာေသးပါဘူး။ ေလ့လာသူေတြရဲ့ တဒဂၤေမ်ွာ္လင့္ခ်က္ေတြ အခုက်ေတာ့ ဒီေဒသႀကီးရဲ့ ေရွ့အလားလာ ဘယ္လိုလဲ၊ စီးပြားေရး ေကာင္းဖို့၊ ဒီမိုကေရစီ ျဖစ္ထြန္းဖို့ ျဖစ္မွျဖစ္ပါ့မလားလို့ ေစာေၾကာ ေနၾကျပန္ပါတယ္။
ေတာ္လွန္ေရး ေတြနဲ့ ေတာ္လွန္ေရးၿပီးခါစအေျခအေနေတြဟာ အလႈပ္အယမ္းေတြနဲ့ ဘယ္ေတာ့မွ မတည္ၿငိမ္တတ္ပါဘူး။ ဓားသြားေပၚ လမ္းေလ်ွာက္ရသလိုမ်ိဳးေပါ့။ အကန့္အသတ္ရွိတဲ့ လုပ္နိုင္ ကိုင္နိုင္စြမ္းနဲ့ ဘတ္ဂ်က္ အေျခအေနမွာ အလြန္အက်ြံ ေမ်ွာ္လင့္ခ်က္ေတြကို ျဖည့္ဆည္းေပးရတဲ့ ကိစၥက စမ္းသပ္မႈတခုပါပဲ။ အတိတ္ရဲ့ မတရားမႈေတြကို ျပန္လည္ တည့္မတ္ရတဲ့ကိစၥ၊ အားလံုးအတြက္ အခြင့္အလမ္းေတြ ေပၚလာေအာင္ စီးပြားေရးကို ျပန္လည္ တည္ေဆာက္ရတာေတြဟာ စိန္ေခၚခ်က္ေတြပါ။ ဝရုန္းသုန္းကားနဲ့ အေျပာင္းအလဲမ်ားတဲ့ကာလ၊ မေရရာတဲ့ အေျခအေနမွာ ပြဲလန့္တုန္း ဖ်ာခင္းခ်င္တဲ့ နိုင္ငံေရးသမားေတြရဲ့ အနၲရာယ္ကလည္း ရွိေနပါတယ္။
ဒါေပမယ့္ လည္း အသြင္ကူးေျပာင္းေရးကာလဆိုတာ မဟာအခြင့္အလမ္းတခုပါပဲ။ ၁၉၉၀ ျပည့္လြန္ႏွစ္ေတြတုန္းက အင္ဒိုနီးရွားမွာ အာဏာရွင္ ဆူဟာတိုကို ျဖုတ္ခ်နိုင္ၿပီး ေအာင္ပြဲခံခဲ့တဲ့ လူေတြထဲမွာ က်မလည္းတေယာက္ပါ။ ဆူဟာတိုအလြန္ အစိုးရသစ္မွာ ပါဝင္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီတုန္းက ေလ့လာသူေတြက အင္ဒိုနီးရွားလို မြတ္စလင္နိုင္ငံမွာ ဒီမိုကေရစီဟာ သက္တမ္း မရွည္နိုင္ဘူး၊ ေနာက္ဆံုးတေန့မွာ ထိန္းမနိ္ဳင္သိမ္းမရ ျဖစ္မွာပဲလို့ ခန့္မွန္းခဲ့ပါတယ္။ က်မတို့ရဲ့ ေရွ့ခရီးကလည္း ေခ်ာက္ခ်ားစရာအတိနဲ့ပါ။ ဒါေပမယ့္ ျဖစ္မွျဖစ္ပါ့မလားဆိုတဲ့ အဲဒီ သံသယေတြ အကုန္မွားသြားပါၿပီ။ အေရးႀကီးတဲ့ သင္ခန္းစာတခ်ိဳ့လည္း ရလိုက္ပါတယ္။
အေရးအႀကီး ဆံုးလို့ ဆိုနိုင္တာက ဒီမိုကေရစီအေျပာင္းအလဲမွာ ေလွနံဓားထစ္ပံုေသနည္း (one-size-fits-all solution) မရွိဘူးဆိုတာပါပဲ။ အေရွ့အလယ္ပိုင္းနဲ့ ေျမာက္အာဖရိက နိုင္ငံ အသီးသီးမွာလည္း စိန္ေခၚခ်က္ေတြက တခုနဲ့တခု မတူနိုင္ပါဘူး။ မတူတဲ့အေျခအေနကို မတူသလို ကိုင္တြယ္သြားဖို့လည္း လိုပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အားလံုးလုပ္ရမွာ တခုေတာ့ ရွိပါတယ္။ အဲဒါကေတာ့ အသြင္သ႑ာန္ေရာ၊ အႏွစ္သာရပါ အတိတ္ႏွင့္ လမ္းခြဲလိုက္ၾကဖို့ပါ။ အသစ္တက္လာတဲ့ အာဏာပိုင္ေတြဟာ အတိတ္ေန့ရက္ေတြ ၿပီးဆံုးသြားခဲ့ပါၿပီ ဆိုတာကို ေသေသခ်ာခ်ာျပသဖို့ လိုအပ္ပါတယ္။
အေျပာင္း အလဲကို တရားဝင္ျပသဖို့ လိုပါတယ္။ ဥပေဒသစ္ေတြကို လူသိရွင္ၾကား ေရးဆြဲရပါမယ္။ လြတ္လပ္စြာ ဆႏၵေဖာ္ထုတ္ခြင့္၊ လြတ္လပ္တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲဥပေဒ၊ လြတ္လပ္စြာ အသင္းအပင္း ဖြဲ့စည္းခြင့္တို့လို ျပည္သူေတြကို လုပ္ပိုင္ခြင့္ေပးတဲ့ ဥပေဒေတြက အေရးႀကီးပါတယ္။ ဥပေဒ အထက္မွာ ဘယ္သူမွ မရွိဘူးဆိုတာကို လူေတြၾကားမွာ ရွင္းေအာင္လုပ္ဖို့ လိုပါတယ္။ အသြင္ ကူးေျပာင္းေရးအတြက္ အဟန့္အတား ျဖစ္ေစမယ့္ အေသးအမႊားေလးကအစ ဂရုစိုက္ရပါမယ္။
အဂတိလိုက္စား မႈဟာ ဖြံ့ၿဖိုးတိုးတက္ေရးရဲ့ ဆူးေျငာင့္ခလုတ္ျဖစ္တဲ့အတြက္ အစိုးရသစ္ဟာ ဒိကိစၥကို ႏွိမ္နင္းဖို့ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းေတြ၊ အဖြဲ့အစည္းေတြကို အျမန္ဖြဲ့စည္း တည္ေဆာက္ဖို့ လိုပါတယ္။ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈနဲ့ တာဝန္ခံမႈဟာ အမ်ားႀကိုက္ အင္အားႀကီးမားတဲ့ ကိစၥျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေတြလုပ္လို့ အခက္အခဲေတြၾကံုလည္း ေခါင္းေဆာင္သစ္ေတြအေနနဲ့ လက္ေလ်ွာ့လိုက္စရာ အေၾကာင္းမရွိပါဘူး။ လူထုအေျချပု အဖြဲ့အစည္းေတြ၊ ေဒသအဖြဲ့အစည္းေတြ၊ ဆင္းရဲသားေတြနဲ့ မ်က္ႏွာမြဲေတြရဲ့ ကိုယ္စားလွယ္ေတြ၊ အမ်ိဳးသမီး ကိုယ္စားလွယ္ေတြကို ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်တဲ့ အဆင့္တိုင္းမွာ ပါဝင္ခြင့္ေပးသင့္ပါတယ္။
အင္ဒိုနီး ရွားမွာ မီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္အစ၊ ေရြးေကာက္ပြဲႏွင့္ အဂတိလိုက္စားမႈဆိုင္ရာ ဥပေဒ အလယ္၊ ဗဟိုခ်ုပ္ကိုင္မႈ ေလ်ွာ့ခ်ေရး၊ စီးပြားေရးအရ လြတ္လပ္စြာ ၿပိုင္ဆိုင္ခြင့္နဲ့ လက္ဝါးႀကီး အုပ္မႈ ကာကြယ္ေရး ဥပေဒ အဆံုး၊ ဥပေဒေပါင္း တရာေလာက္ကို တႏွစ္ခြဲကာလအတြင္းမွာ ျပ႒ာန္းခဲ့ပါတယ္။ နိုင္ငံ့ဗဟိုဘဏ္ရဲ့ လြတ္လပ္ခြင့္ကို အာမခံနိုင္မယ့္ ျပည္သူ့ဘ႑ာေရး ဥပေဒသစ္ကို အတည္ျပုခဲ့ပါတယ္။
ေခါင္း ေဆာင္သစ္ေတြဟာ အခက္အခဲေတြကို ႀကိုတင္ေမ်ွာ္လင့္ၿပီး ေျဖရွင္းနိုင္စြမ္း ရွိရပါမယ္။ ေတာ္လွန္ေရးၿပီးခါစအခ်ိန္မွာ ေမ်ွာ္လင့္ခ်က္ေတြ မို့ေမာက္ေနသေလာက္ ရင္ဆိုင္ရမယ့္ အခက္အခဲေတြက ႀကီးမားလွပါတယ္။ က်မအေတြ႕အၾကံုအရ အေကာင္းဆံုးရလဒ္ေတြကို ေအးေအး သက္သာ ဘယ္တုန္းကမွ မရခဲ့ပါဘူး။ အေကာင္းဆံုး ျဖစ္နိုင္ေျခေတြကိုပဲ ညႇိႏွိဳင္း အေကာင္အထည္ ေဖာ္ခဲ့ရပါတယ္။
အသြင္ကူး ေျပာင္းတဲ့ကာလမွာ လံုျခံုေရးကို ၿခိမ္းေျခာက္မႈေတြက အႀကီးမားဆံုး အခက္အခဲပါ။ အမ်ိဳးသားေရး စိတ္ဓာတ္ေတြ အားေကာင္းေနတာကို နိုင္ငံေရးသမားေတြ၊ အက်ိဳးစီးပြား အုပ္စုေတြက အခြင့္ေကာင္း ယူနိုင္ပါတယ္။ စနစ္ေဟာင္းရဲ့ လက္က်န္ လံုျခံုေရးတပ္ဖြဲ့၊ မလြတ္လပ္တဲ့ တရားစီရင္ေရးစနစ္ေတြကလည္း ရွိေနတတ္ပါတယ္။ အေျပာင္းအလဲျဖစ္ဖို့ အခ်ိန္ယူရပါလိမ့္မယ္။ ဗ်ူရိုကေရစီစနစ္ေဟာင္းနဲ့ေတာ့ အေျပာင္းအလဲကို ၿပီးေျမာက္ေအာင္ မလုပ္ေဆာင္နိုင္ပါဘူး။
အင္ဒိုနီး ရွားမွာေတာ့ ဒီလို အက်ပ္အတည္းေတြကို တီထြင္မႈရွိရွိ ျဖတ္သန္းခဲ့ရပါတယ္။ ဥပမာ ဘ႑ာေရး ေဒဝါလီခံတဲ့ကိစၥ၊ အဂတိလိုက္စားမႈကိစၥေတြကို တာဝန္ယူေျဖရွင္းဖို့ လြတ္လပ္တဲ့ တရားသူႀကီး တေယာက္ကို ခန့္ခဲ့ပါတယ္။ ရွိေနတဲ့ တရားသူႀကီးေတြဟာ နာမည္ပ်က္ ေပါင္းမ်ား ေနလို့ပါ။ အလားတူ ဆင္းရဲသားေတြကို ဦးစားေပးတဲ့ လုပ္ငန္း (pro-poor agenda) အရ အလုပ္အတြက္ ေငြ cash-for-work အစီအစဉ္ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္တဲ့အခါမွာ လူထုေတြကိုပဲ ကိုယ္ထူကိုယ္ထ လုပ္ခိုင္းခဲ့ပါတယ္။
စီးပြားေရး လုပ္ေဆာင္မႈေတြ အဆင္ေျပဖို့ဆိုရင္ ေခါင္းေဆာင္သစ္ေတြအတြက္ အၾကံေကာင္း ဉာဏ္ေကာင္းေတြ လိုပါတယ္။ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြ ေနသားတက် ျပန္ျဖစ္ဖို့၊ အထူးသျဖင့္ အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းေတြကို ဖန္တီးေပမယ့္ အဓိက အင္ဂ်င္ျဖစ္တဲ့ အေသးစားနဲ့ အလတ္စား စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြ ဖြံ့ၿဖိုးလာေအာင္၊ စြန့္ဦးတီထြင္သူေတြအႀကိုက္ စီးပြားေရး ေရခံေျမခံ ျဖစ္လာေအာင္ ဖန္တီးေပးဖို့ လိုပါတယ္။ အခုျဖစ္ေနတဲ့ ေတာ္လွန္ေရးေတြရဲ့ အစျဖစ္တဲ့ က်ူနီးရွားက လမ္းေဘး သစ္သီးသည္ေလးတေယာက္ကို အာဏာပိုင္ေတြက ေႏွာင့္ယွက္ ေစာ္ကားလို့ သူ့ကိုယ္ကို စေတးသြားတဲ့ အျဖစ္အပ်က္ေလးကို ျပန္သတိရဖို့ ေကာင္းပါတယ္။
တာဝန္ခံမႈမရွိ၊ လူမႈအသိုက္အဝန္းတခုလံုး မပါဝင္တဲ့ စီးပြားေရးေအာင္ျမင္မႈဆိုတာ ေရရွည္မခံပါဘူး။ အစိုးရသစ္ေတြအေနနဲ့ ဆင္းရဲသားေတြ၊ အခြင့္အလမ္း နည္းပါးသူေတြကို ကာကြယ္ဖို့ ခက္ခဲတဲ့ ေရြးခ်ယ္မႈေတြ လုပ္ရတာမ်ိဳးလည္း ရွိတတ္ပါတယ္။ ဆင္းရဲမႈတိုက္ဖ်က္ေရး၊ အလုပ္အကိုင္ ဖန္တီးေရး အစီအစဉ္ေတြအတြက္ အရင္းအျမစ္သစ္ေတြ ပိုထြက္လာဖို့ မလိုအပ္တဲ့ ေနရာေတြမွာ ေငြေၾကးအရ က်ားကန္ေပးတာေတြကို ဖ်က္သိမ္းသင့္ရင္ ဖ်က္သိမ္းရမွာပါပဲ။
အင္ဒိုနီး ရွားမွာဆိုရင္ ဆင္းရဲသား (poor) ေတြနဲ့ စားနိုင္ေသာက္နိုင္ (near-poor) ဆိုၿပီး ခြဲျခားခဲ့ရပါတယ္။ လူတိုင္းကို လစာတိုးေပးဖို့၊ ေငြေၾကးအရ က်ားကန္ေပးဖို့ က်မတို့ မတတ္နိုင္ခဲ့ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ တကယ္လိုအပ္ေနတဲ့ သူေတြကို ကူညီနိုင္ဖို့အတြက္၊ တျခားသူေတြကို ဖယ္ထုတ္ခဲ့ရပါတယ္။ ဒါအင္မတန္ ခက္ခဲၿပီး လူႀကိုက္နည္းတဲ့ ေရြးခ်ယ္မႈ ျဖစ္ပါတယ္။
ေနာက္ဆံုးတခု ေျပာစရာရွိတာက အေျပာင္းအလဲကာလ ရႈပ္ေထြးတဲ့ ျပုျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ အတြက္ ေငြအျပင္၊ နည္းပညာလည္း လိုပါတယ္။ က်မ အင္ဒိုနီးရွားရဲ့ ဘ႑ာေရး ဝန္ႀကီးျဖစ္လာတဲ့ အခ်ိန္တုန္းက က်မ လက္ေအာက္မွာ ဝန္ထမ္း ၆ ေသာင္း ၄ ေထာင္ ရွိခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ က်မတို့ နိုင္ငံရဲ့ အခြန္စနစ္ကို ေခတ္မီေအာင္ လုပ္မယ္လည္း ဆိုလိုက္ေရာ တနိုင္ငံလံုးမွာ တကယ္ အရည္အခ်င္းရွိတဲ့ က်ြမ္းက်င္သူ ရွာလို့ မရေအာင္ ျဖစ္ခဲ့ရပါတယ္။
ဟုတ္ပါတယ္၊ က်မတို့အတြက္ အျပင္ကေန အကူအညီ လိုအပ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ျပုျပင္ ေျပာင္းလဲေရး လုပ္ငန္းစဉ္ဟာ ကိုယ့္နိုင္ငံရဲ့ အေရးကိစၥ ျဖစ္တဲ့အတိုင္း က်မတို့ ဘယ္တုန္းကမွ လက္ေျမွာက္ အရွံဳးမေပးခဲ့ပါဘူး။ အလုပ္မလုပ္ဘဲ အလဟႆ မေနခဲ့ပါဘူး။ အကယ္၍ ကိုယ့္နိုင္ငံရဲ့ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးကို ကိုယ္ဘာသာ တာဝန္ယူ မလုပ္ခဲ့ရင္ အင္ဒိုနီးရွားဟာ ခပ္လြယ္လြယ္ပဲ က်ဆံုးသြားေလာက္ပါၿပီ။ ဒီသင္ခန္းစာဟာ အသြင္ကူးေျပာင္းတဲ့ နိုင္ငံတိုင္းအတြက္ ေခါင္းထဲမွာ ထည့္ထားသင့္တဲ့ ကိစၥတခုပါပဲ။
(www.project-syndicate.org မွ Indonesia’s lessons for the Arab Spring ေဆာင္းပါးကို ဘာသာျပန္ပါသည္)
Wednesday, 13 July 2011
ရတနာကန္ႀကီးရဲ႕ အခန္းကေလးမ်ား ေမာင္သာခ်ဳိ
အခန္းေတြကုိ က်ေနာ္ စိတ္ဝင္စားပါသည္။ အထူသျဖင့္ လူတေယာက္ရဲ႕ ဘဝအခ်ဳိးအေကြ႔တခုအျဖစ္ ခရီးတေထာက္နားခုိေမွးစက္ခဲ့ရာ အခန္ကေလးေတြကုိဆုိရင္ က်ေနာ္ပုိ၍ စိတ္ဝင္စားပါသည္။ အခန္းကေလးေတြတုိင္းမွာ ရာဇဝင္ကုိယ္စီႏွင့္ရွိတတ္ၾကသည္ မဟုတ္လား။
က်ေနာ္ မၾကာခဏ သြားသြားၿပီး ေခ်ာင္းၾကည့္ခဲ့ဖူးေသာ အခန္းကေလးတခန္းမွာ ကံ့ေကာ္ေတာထဲက အခန္းကေလးျဖစ္ပါသည္။ တကၠသုိလ္ေက်ာင္းသားဘဝ ရွည္လ်ားလွေသာ ႏွစ္ကာလတုိ႔ကုိ က်ေနာ္ ျဖတ္သန္းသြားေနရစဥ္ ရန္ကုန္တကၠသုိလ္ထဲက ပဲခူးေဆာင္အေပၚထပ္သုိ႔ မၾကာခဏ ေရာက္ပါသည္။ အဓိပတိလမ္းႀကီး၏တဖက္သည္ ေနရာတဝုိက္၌ အမ်ဳိးသားေဆာင္ေတြ ရွိပါသည္။ စစ္ကုိင္း၊ ပင္းယ၊ အင္းဝ၊ သထုံ၊ ပဲခူး စသည့္ ေက်ာင္းေဆာင္မ်ား။
အဓိပတိလမ္းမႀကီးဘက္သို႔ မ်က္ႏွာမူထားေသာ ပဲခူးေဆာင္အေပၚဆုံးအထပ္က အခန္းနံပါတ္ (၁၁၃) သည္ က်ေနာ္ မၾကာခဏ သြားသြားေခ်ာင္းၾကည့္မိသည့္ အခန္းျဖစ္ပါသည္။ ေသာ့ခေလာက္ကေလးက ထာဝရခ်ိတ္လုိ႔၊ ကုိေအာင္ဆန္းဆုိသည့္ တကၠသုိလ္ေက်ာင္းသားတေယာက္ တကုိယ္စာေနထုိင္သြားခဲ့သည့္ အခန္းကေလး၊ သစ္သား တ႐ုတ္ကပ္ေလးကုိ အသာဆြဲဟကာ အထဲကုိေခ်ာင္းၾကည့္လုိက္ေတာ့ လူမေနသည့္ အိမ္အုိႀကီးတလုံးလုိ မႈန္မႈိင္း တိတ္ဆိတ္လုိ႔။ လူတေယာက္ လဲေလ်ာင္းရာ သစ္သားကုတင္ကေလးတလုံးက နံရံဘက္ဆီ အတင္းတုိးကပ္ကာ ဖုန္ေတြအလူးလူးနဲ႔။ စားပြဲကေလးရယ္၊ ကုလားထုိင္ကေလးတလုံးရယ္၊ သစ္သားကုတင္ေလးေအာက္က ခပ္ေမွာင္ေမွာင္ အရိပ္ေအာက္မွာ သံေသတၱာက ေလးတုံးထင္ပါရဲ႕။ နံရံတေနရာမွာ ေယာက္်ားေဆာင္း ဖဲထီးတလက္ကုိ ခ်ိတ္လုိ႔။ အကုန္လုံး ဖုန္ေတြနဲ႔ပါပဲ။ ဘယ္သူ႔ကုိမွ ေနထုိင္ခြင့္မေပးေတာ့ဘဲ ထာဝရေသာ့ပိတ္ခတ္ကာ အမွတ္တရ အျမတ္တႏုိး ထိန္းသိမ္းထားခဲ့တဲ့ အခန္းကေလးပဲ မဟုတ္လား။
တပ္မေတာ္ရဲ႕ဖခင္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း၊ အမ်ဳိးသားေခါင္းေဆာင္ႀကီး ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း၊ တုိင္းျပည္၏ အာဇာနည္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း၊ သည္လုိ ပုဂၢဳိလ္တေယာက္ဟာ တခါက ဆယ္တန္း၊ ဟုိးအညာေဒသက နတ္ေမာက္ ၿမိဳ႕ကေလးကေန ဆယ္တန္းေအာင္ျမင္ေလေသာအခါ ပညာသင္ဖုိ႔ သည္အင္းလ်ားေက်ာင္းေဆာင္ အေပၚဆုံးထပ္ အခန္းနံပါတ္ (၁၁၃) ထဲ သူ႔အထုပ္အပုိးကေလးေတြပစ္ခ်၍ ခရီးတေထာက္ နားခုိးသြားခဲ့ဖူးေလသတဲ့။ သည္အခန္းထဲမွာ သူ စာဖတ္ခဲ့၊ သည္အခန္းထဲမွာ ေက်ာင္းသားအေရးေတြကုိ သူေဆာင္ရြက္ခဲ့၊ သည္အခန္းထဲမွာ ျမန္မာ့လြတ္လပ္ေရးကုိ သူ အိပ္မက္ခဲ့။
အခန္း .... အခန္း
ပဲခူးေဆာင္ အေပၚထပ္ နံပါတ္ (၁၁၃) အခန္း။
(ႏွစ္)
မြန္ဘာသာအလုိအားျဖင့္ ကမာဆုိသည့္က ေရကန္၊ ရြတ္ဆုိသည္က ရတနာျဖစ္ရာ၊ သည္ရတနာေရကန္ႀကီး အင္းလ်ား၏ပတ္ဝန္းက်င္မွာ စိတ္ဝင္စားစရာ အခန္းကေလးေတြ အမ်ားအျပားရွိပါသည္။
ေနာင္အခါ ဆရာေဇာ္ဂ်ီ ဟု ထင္ရွားလာမည့္ ဖ်ာပုံၿမိဳ႕က ေမာင္သိန္းဟန္ ဆုိေသာ ေက်ာင္းသားကေလး တေယာက္ရဲ႕ ပဲခူးေဆာင္ထဲက အခန္းကေလး တခန္းထဲမွာ နားခုိသြားခဲ့ဖူးပါသည္။
ေနာင္အခါ ဆရာမင္းသုဝဏ္ဟု ထင္ရွားလာမည့္ ကြမ္းျခံကုန္းၿမိဳ႕မွာ ေမာင္ဝန္ဆုိေသာ ေက်ာင္းသားကေလး တေယာက္ ပဲခူးေဆာင္ထဲက အခန္းကေလး တခန္းထဲမွာ ေမွးစက္သြားခဲ့ဖူးပါသည္။
ေနာင္အခါ ဆရာ ဒဂုန္တာရာ ဟု ထင္ရွားလာမည့္ က်ဳိက္လတ္ၿမိဳ႕က ေမာင္ေဌးၿမိဳင္ ဆုိေသာ ေက်ာင္းသား ကေလးတယာက္ စကုိင္းေဆာင္ထဲက အခန္းကေလးတခန္းထဲမွာ အရိပ္ခုိသြားခဲ့ဖူးပါသည္။
ေနာင္အခါ သိန္းေဖျမင့္ျဖစ္လာမည့္ ဘုတလင္ၿမိဳ႕က ေမာင္သိန္းေဖ ဆုိေသာ ေက်ာင္းသားကေလးတေယာက္ ပင္းယေဆာင္ထဲက အခန္းတခန္းထဲမွာ ခရီးတေထာက္ နားသြားခဲ့ဖူးပါသည္။
ေနာင္အခါ လူထုေဒၚအမာျဖစ္လာမည့္ မႏၱေလးၿမိဳ႕ မအမာတေယာက္ အင္းလ်ားေဆာင္ထဲက အခန္းကေလးတခန္းထဲမွာ စတည္းခ်သြားခဲ့ဖူးပါသည္။
ကံ့ေကာ္ေတာႀကီး၏ အတြင္းထဲသာမဟုတ္ သည္ရတနာေရကန္ႀကီးအပါးက လွည္းတန္း ကမာရြတ္ ရပ္ကြက္ကေလးေတြထဲမွာလည္း အခန္းကေလးေတြ ... အခန္းကေလးေတြ။
(သုံး)
ထူးအိမ္သင္ျဖစ္လာမည့္ လူငယ္တေယာက္၊ ပန္းခ်ီမုတ္သုံျဖစ္လာမည့္ လူငယ္တေယာက္၊ ခင္ဝမ္းျဖစ္လာမည့္ လူငယ္တေယာက္၊ ခင္ေမာင္တုိးျဖစ္လာမည့္ လူငယ္တေယာက္၊ ကုိေနဝင္းျဖစ္လာမည့္ လူငယ္တေယာက္၊ ဝင္းမင္းေထြးျဖစ္လာမည့္ လူငယ္တေယာက္၊ ထုိ႔အျပင္ မႈိႏွင့္ မွ်စ္ကုိ ႏႈတ္မည့္လူငယ္၊ အိမ္တံစက္ၿမိတ္ေအာက္ကေန ထြက္ခြာမည့္လူငယ္၊ ဉာဏ္ပညာေနာက္ကုိ အငမ္းမရေလွ်ာက္လုိက္ေနသည့္လူငယ္၊ လူငယ္ေတြ၊ လူငယ္ေတြ သည္အင္းလ်ားကန္းေတာ္မဟာႏွင့္ သည္ကံ့ေကာ္ေတာအုပ္ႀကီးတဝုိက္ အခန္းကေလးေတြ အခန္းကေလးေတြထဲကေန ထြက္ထြက္လာလုိက္ၾကတာ။
ကုတင္ကေလးတလုံး၊ စားပြဲကုလားထုိင္ ကေလးတစုံမွ်ႏွင့္ လူတေယာက္ ေလ်ာင္းသာ႐ုံ၊ လွည့္သာ႐ုံ အခန္းကေလးေတြမွ်သာ ျဖစ္ေသာ္လည္း ေနာင္ေသာအခါ လြမ္းစရာေကာင္းေသာ သူတုိ႔နားခုိသြားၾကရာ အခန္းကေလးေတြျဖစ္ေနသည့္အတြက္ ရာဇဝင္ထဲက အခန္းကေလးေတြကုိ က်ေနာ္တုိ႔ လွည့္လွည့္ၾကည့္ၾကည့္ေနရသည္ မဟုတ္ပါလား။ from moemaka
Sunday, 29 May 2011
၀ါရွင္တန္ ကြန္ဆန္ဆပ္
၀ါရွင္တန္ ကြန္ဆန္ဆပ္ နိဒါန္း
ဒီကေန႔ေခတ္မွာ ဖြံ႕ၿဖဳိးဆဲ ႏုိင္ငံေတြဟာ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံရဲ႕ စီးပြားေရး ဖြံ႕ၿဖဳိးတုိးတက္မႈပုံစံကုိ အေနာက္ႏုိင္ငံေတြရဲ႕ ပုံစံထက္ပုိၿပီး ႏွစ္ၿခဳိက္လုိ လားသေဘာက်လာၾကတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲ။
ထင္သာျမင္သာရွိတဲ့ အခ်က္တစ္ခ်က္က တ႐ုတ္ဟာ အျခားႏုိင္ငံေတြရဲ႕ ျပည္တြင္းေရးမွာ ဝင္မစြက္ဘူး။ သူကုိယ္တုိင္ ကြန္ျမဴနစ္ဝါဒ က်င့္သုံးေပမယ့္ အျခားႏုိင္ငံေတြကို မတင္ပုိ႔ဘူး။ စီးပြားေရး နယ္ပယ္မွာ ေစ်းကြက္စီးပြားေရး စနစ္က်င့္သုံးတယ္။ စီးပြားေရးကုိ စီးပြားေရး ဆန္ဆန္ပဲ ဆက္ဆံလုပ္ကုိင္တယ္။ ဒါေတြေၾကာင့္ တ႐ုတ္ရဲ႕ စီးပြားေရး ဖြံ႕ၿဖဳိးတုိးတက္မႈ ပုံစံဟာ အျခားႏုိင္ငံေတြ အထူးသျဖင့္ ဖြံ႕ၿဖဳိးဆဲႏုိင္ငံေတြ ကုိ ဆြဲေဆာင္ႏုိင္စြမ္းရွိတယ္။
ဒီတ႐ုတ္စီးပြားေရး ပုံစံက အေမရိကန္ႏုိ္င္ငံရဲ႕ ဝါရွင္တန္ ဆႏၵသေဘာထား ဒါမွမဟုတ္ ဝါရွင္တန္ ကြန္ဆန္ဆပ္- Wachington Consensus လုိ႔ ေခၚၾကတဲ့ အေတြးအျမင္ အယူအဆကုိ ကမၻာ့စီးပြားေရး ဇာတ္ခုံေပၚမွ တြန္းခ်ပစ္ခဲ့တယ္။ ဒီျဖစ္စဥ္ကုိ နားလည္သေဘာေပါက္ဖုိ႔အတြက္ အတိတ္သမုိင္းေၾကာင္းကုိ တေစ့တေစာင္း လွန္ေလွာၾကည့္ၾကရ ေအာင္ပါ။
ကိန္းစ္ရဲ႕ အခန္းက႑
ဂြၽန္ေမနတ္ကိန္းစ္ --John Maynard Keynes(၁၈၈၃-၁၉၄၆) ႏွစ္ဟာ ကိန္းဘရစ္ တကၠသုိလ္က ဘြဲ႕ရခ့ဲတယ္။ ေက်ာင္းၿပီးေတာ့ မီးရထားလုပ္ငန္း လုပ္ကုိင္ဖုိ႔ ႀကဳိး ပမ္းတယ္။ မေအာင္ျမင္ေတာ့ ၿဗိတိသွ် အစုိးရရဲ႕ ျပည္သူ႔ဝန္ထမ္း စာေမးပြဲ ဝင္ေျဖတယ္။ ေဘာဂေဗဒဘာသာ ရပ္မွာ အမွတ္အနည္းဆုံးနဲ႔ စာေမးပြဲ ေအာင္ျမင္ခဲ့တယ္။
ၿဗိတိသွ် အစုိးရက သူ႔ကုိ အိႏၵိယမွာ အမႈထမ္းဖုိ႔ ေစလႊတ္ခဲ့တယ္။ အိႏၵိယမွာ မေပ်ာ္ပုိက္တာနဲ႔ အလုပ္က ႏုတ္ထြက္ၿပီး လန္ဒန္ၿမဳိ႔ ျပန္လာခဲ့တယ္။ ၿပီးေတာ့ ကိန္းဘရစ္က ဂ်ာနယ္ေတြမွာ ေဆာင္းပါးေတြ ဘာေတြ ေရးသားတယ္။ မၾကာမီမွာပဲ Bloombury Group အဖြဲ႕ဝင္ျဖစ္လာတယ္။ အဲဒီအဖြဲ႕ထဲမွာ Virginia Woolf, Lyton Strachey, E,M, Forster တုိ႔လုိ ၿဗိတိသွ် လွ်မ္းလွ်မ္းေတာက္ စာေရးဆရာႀကီးေတြနဲ႔ ရင္းႏွီးခြင့္ရလာခ့ဲတယ္။
ၾသစႀတီးယား ဧကရာဇ္ရဲ႕ သားေတာ္ Francis Ferdinand လုပ္ႀကံ သတ္ျဖတ္ျခင္းခံရၿပီးတဲ့ေနာက္ ဥေရာပ တစ္ခြင္မွာ စစ္ျဖစ္လာခဲ့တယ္။ အဲဒီ အခ်ိန္မွာ ၿဗိတိသွ် ဘ႑ာေရးဌာန က ကိန္းစ္ကုိေခၚၿပီး အလုပ္ခန္႔ခဲ့ တယ္။ ကိန္းစ္ဟာ ရာထူးအဆင့္ဆင့္ တုိးတက္တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ခဲ့ ရၿပီး သူလဲ ေဘာဂေဗဒ ပညာရွင္ တစ္ဦးျဖစ္လာခဲ့တယ္။
ကိန္းစ္ဟာ ဗာေဆးၿမဳိ႕မွာ က်င္းပခဲ့တဲ့ Paris Peace Conference ကုိ တက္ေရာက္ခြင့္ရခ့ဲၿပီး အဲဒီကေန လန္ဒန္ၿမဳိ႕ ျပန္ေရာက္ေတာ့ The Economic Consequences of the Peace ဆုိတဲ့ စာတမ္းတစ္ေစာင္ ေရးသားထုတ္ေဝခဲ့တယ္။ ကိန္းစ္လဲ ခ်က္ခ်င္း နာမည္ႀကီးသြားတယ္။ ကိန္းစ္က ဂ်ာမန္ စစ္ေလ်ာ္ေၾကးဟာ လုံးဝ တရားမွ်တမႈ မရွိဘူး။ ႏုိင္ထက္ စီးနင္းႏုိင္လြန္းတယ္လုိ႔ ေထာက္ျပခဲ့ၿပီး ဥေရာပမွာ မတည္မၿငိမ္ျဖစ္မႈေတြ ေနာက္ထပ္ ေပၚထြက္လာဦးမယ္လုိ႔ ေဟာကိန္းထုတ္ခဲ့တယ္။
ကိန္းစ္ေျပာသလုိပဲ ဥေရာပ တစ္ခြင္မွာ ဒုတိယ ကမၻာစစ္ႀကီး ျဖစ္လာခဲ့တယ္။ စစ္ၿပီးတဲ့ေနာက္ အေမရိကန္ႏုိင္ငံ New Hampshire ျပည္နယ္က Bretton Woods ၿမဳိ႕ကေလးမွာ က်င္းပတဲ့ အစည္းအေဝးကုိ ကိန္းစ္ဟာ ၿဗိတိသွ် ကုိယ္စားလွယ္ အဖြဲ႕ကုိ ဦးေဆာင္ၿပီး တက္ေရာက္ခဲ့တယ္။ စစ္ၿပီးေခတ္ ကုန္သြယ္ေရးနဲ႔ စီးပြားေရး နယ္ပယ္ေတြမွာ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ စနစ္တစ္ရပ္ ထုဆစ္ ပုံေဖာ္တဲ့အခါ ကိန္းစ္ဟာ အေရးအပါဆုံး ေဘာဂေဗဒ ပညာရွင္ တစ္ဦးအျဖစ္ ထြက္ေပၚလာတယ္။
ဘရိတန္ဝုဒ္အစည္းအေဝးက ခ်မွတ္ခဲ့တဲ့ အေနာက္ႏုိင္ငံ မူဝါဒရဲ႕ အမ်ားဆႏၵ သေဘာထား-Consen-sus of Western Policy ဟာ အေနာက္အုပ္စုအေပၚ ႏွစ္ေပါင္း ၃ဝ ေလာက္ စုိးမုိးျခယ္လွယ္ ထားႏုိင္ခဲ့တယ္။ ဒီမူဝါဒဟာ ကိန္းစ္ရဲ႕ အေတြးအျမင္အေပၚ အေျခခံထားတယ္။
က်မ္း႐ုိးေဘာဂေဗဒ ပညာရွင္မ်ားက ေရာင္းလုိအားနဲ႔ ဝယ္လုိအားဟာ လုပ္သားေစ့ အလုပ္ရရွိမႈ Full Employment ကုိျဖစ္ေပၚေစႏုိင္ တယ္လုိ႔ တစ္သမတ္တည္း ယူဆထားမႈဟာ မွားယြင္းတယ္လုိ႔ ကိန္းစ္ ကေထာက္ျပတယ္။ စီးပြားေရးက် ဆင္းမႈနဲ႔ စီးပြားေရးပ်က္ကိန္း ဆုိက္ မႈတုိ႔ဟာသူ႔ဘာသာသူ ျပင္ဆင္တည့္ မတ္ႏုိင္စြမ္းမရွိဘူးလုိ႔ ကိန္းစ္က ဆုိတယ္။ စီးပြားေရး ဆုတ္ယုတ္ က်ဆင္းေနခ်ိန္မွာ လူအေတာ္မ်ားမ်ား နဲ႔ စီးပြားေရးသမားမ်ားဟာ ရင္းႏွီး ျမႇဳပ္ႏွံမႈမလုပ္ၾကဘဲ ေငြကိုစုေဆာင္း ထားတတ္ၾကတယ္လုိ႔ ကိန္းစ္ က ေျပာၾကားခဲ့တယ္။
ဒါေၾကာင့္ လွည့္လည္ေငြ -Money in Circulation ရဲ႕ အစိတ္ အပုိင္းႀကီးႀကီးမားမားကို ေဘးဖယ္ ထုတ္ထားသလုိျဖစ္သြားၿပီး စီးပြားေရးလဲ တုိးတက္မႈ ေႏွးေကြးသြားတယ္။ ဒါနဲ႔တစ္ဆက္တည္း အလုပ္အကုိင္ တုိးပြားမႈ က်ဆင္းသြားၿပီး အလုပ္လက္မဲ့ တုိးပြားလာတယ္။ ဒီအေျခ အေနက ႐ုန္းထြက္ႏုိင္ဖုိ႔အတြက္ အစုိး ရအေနနဲ႔ အရင္းရွင္စနစ္ကုိ တည့္ မတ္ေပးဖုိ႔လုိတယ္။ ပုဂၢလိက က႑မွ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ မလုပ္ဘဲေနတဲ့ အခ်ိန္မွာ အစုိးရက ဝင္ေရာက္ၿပီး ရင္းႏွီး ျမႇဳပ္ႏွံမႈ လုပ္ဖုိ႔လုိတယ္။ ဒါမွပဲ အလုပ္သစ္ အကုိင္သစ္ေတြ တုိးပြားၿပီး ဝယ္ လုိအား ျမင့္တက္လာႏုိင္တယ္လုိ႔ ကိန္းစ္က ဆုိတယ္။
စီးပြားေရး ျပန္လည္တုိးတက္ ေကာင္းမြန္လာတဲ့ တစ္ေန႔မွာ အစိုးရ က ေငြေဖာင္းပြမႈ ျမင့္တက္မလာရ ေအာင္ ေရွာင္ရွားႏုိင္ဖုိ႔ အစိုးရ အေန နဲ႔ အခြန္တုိးျမင့္ စည္းၾကပ္ႏုိင္တယ္ လုိ႔ ကိန္းစ္က ေထာက္ျပတယ္။ ကိ္န္းစ္ရဲ႕ ဒီအဆုိအမိန္႔က အလုပ္လက္မဲ့ျဖစ္မႈ Unemployment နဲ႔ ေငြေဖာင္းပြမႈ - Inflation တုိ႔ဟာ တစ္လွည့္စီ ျဖစ္တတ္တယ္လုိ႔ ေဖာ္ၫႊန္းတယ္။ အစုိးရရဲ႕တာဝန္က ဒီအင္အားစု ႏွစ္ရပ္ၾကား ခ်ိန္ညႇိလုပ္ေဆာင္တတ္ဖုိ႔ အေရးႀကီးတယ္။ စီးပြားေရး မေကာင္းတဲ့အခ်ိန္မွာ အစုိးရ အေနနဲ႔ အစုိးရရဲ႕ သုံးစြဲမႈ -Public Spending နဲ႔ ျပည္သူေတြရဲ႕ အိတ္ကပ္ေတြထဲကုိ ေငြေလာင္းထည့္ေပးၿပီး စီးပြားေရး ေကာင္းတဲ့အခ်ိန္မွာ အခြန္စည္းၾကပ္ၿပီး ေငြေတြကုိ အစုိးရက ျပန္သိမ္းဖုိ႔ ျဖစ္တယ္။
ဝါရွင္တန္၊ လန္ဒန္္နဲ႔ ဥေရာပ တစ္ခြင္က အစုိးရေတြဟာ ဒီနည္းနဲ႔ စီးပြားေရးနယ္ပယ္မွာ လက္ေတြ႕က်င့္ သုံးၿပီး ေအာင္ျမင္မႈေတြ ရရွိခဲ့ၾက တယ္။ ၁၉၆ဝ ႏွစ္မ်ားဟာ ကိန္းစ္ ရဲ႕ သီအုိရီအထြတ္အထိပ္ေရာက္ခ်ိန္ ျဖစ္တယ္။ လက္ေတြ႕က်င့္သုံးမႈေတြ က ကိန္းစ္ရဲ႕ သီအုိရီကုိ အတည္ျပဳ ေပးခဲ့တယ္။ အစုိးရအခ်ဳိ႕က ျမင့္မား တဲ့ ေငြေဖာင္းပြမႈအျဖစ္ခံၿပီး အလုပ္ လက္မဲ့ နိမ့္က်မႈကို ေရြးခ်ယ္ခဲ့ၾက ၿပီး အခ်ိဳ႕က်ျပန္ေတာ့လဲ ေငြေဖာင္းပြ မႈကုိ ႏွိမ့္ခ်ၿပီး အလုပ္လက္မဲ့ မ်ားျပားမႈကုိ ေရြးခ်ယ္ခဲ့ၾကတယ္လုိ႔ ထင္ ျမင္စရာျဖစ္လာတယ္။
၁၉၇ဝ ခုႏွစ္မ်ားအတြင္းမွာ ကမၻာ့စီးပြားေရး က်ဆင္းမႈ ျဖစ္လာခဲ့တယ္။ ဒီျဖစ္ရပ္က စစ္ၿပီးေခတ္ ကိန္းစ္သီအုိရီအေပၚ အေျခခံထားတဲ့ အေနာက္ႏုိင္ငံေတြရဲ႕ အမ်ားဆႏၵ သေဘာထားကုိ ဖ်က္ဆီးပစ္ခဲ့တယ္။ အေနာက္ႏုိင္ငံေတြရဲ႕ စီးပြားေရး အေတြးအေခၚဟာ အႀကီးအက်ယ္ ေျပာင္းလဲသြားတယ္။ အေမရိကန္ ဦးေဆာင္တဲ့ ဂလုိဘယ္လုိက္ေဇးရွင္း ေခတ္သစ္တစ္ခုထဲ ေရာက္လာတယ္။ အေနာက္ႏုိင္ငံေတြရဲ႕ ဖြံ႕ၿဖဳိး တုိးတက္မႈ သီအုိရီအသစ္ကုိ ဝါရွင္တန္ ကြန္ဆန္ဆပ္ - Washington Consensus လုိ႔ ကင္ပြန္းတပ္ခဲ့ၾကတယ္။
အေနာက္ႏုိင္ငံေတြဟာ ၁၉၆ဝ ႏွစ္မ်ား ေတာက္ေလွ်ာက္ စီးပြားေရး အႀကီးအက်ယ္ တုိးတက္ခဲ့ၾကတယ္။ ၁၉၇ဝ ႏွစ္မ်ား ေရာက္ေတာ့ ကုန္စည္ေစ်းႏႈန္းေတြ ျမင့္တက္လာမႈနဲ႔ ႀကဳံေတြ႕ခဲ့ၾကရတယ္။ အစၥေရး - အာရပ္စစ္ပြဲ - Yom Kippur War အတြင္းအစၥေရး ႏုိင္ငံကုိ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံက ေထာက္ကူေပးခဲ့မႈကုိ လက္တုံ႔ျပန္တဲ့အေနနဲ႔ အာရပ္ႏုိင္ငံေတြက အေနာက္ႏုိင္ငံေတြကို ေရနံမေရာင္းဘဲ သပိတ္ေမွာက္ခဲ့ၾကတယ္။ ေရနံေစ်းႏႈန္း ေလးဆျမင့္တက္သြားတယ္။ ထုတ္လုပ္မႈ စရိတ္ႀကီးျမင့္လာၿပီး ကမၻာ့စီးပြားေရး က်ဆင္းသြားတယ္။
ဒီဂလုိဘယ္ စီးပြားေရးက်ဆင္းမႈ ျပႆနာကုိ ကိန္းစ္သီအုိရီက မေျဖရွင္းႏုိင္ဘူး။ ကိန္းစ္သီအုိရီက အလုပ္လက္မဲ့နဲ႔ ေငြေဖာင္းပြမႈဟာ တစ္လွည့္စီ ျဖစ္တတ္တယ္လုိ႔ ေဖာ္ၫႊန္းခဲ့ေပမယ့္ အခုျပႆနာက အလုပ္လက္မဲ့နဲ႔ ေငြေဖာင္းပြမႈဟာ တစ္ခ်ိန္တည္း တစ္ၿပဳိင္တည္းျဖစ္လာတယ္။ ကိန္းစ္ရဲ႕ ေမာ္ဒယ္အရဆုိရင္ ဂလုိဘယ္ စီးပြားေရးက်ဆင္းမႈေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ အလုပ္လက္မဲ့ ျမင့္မားလာမႈကုိ ကုစားဖု႔ိအတြက္ အစုိးရရဲ႕ သုံးစြဲမႈကို ျမႇင့္တင္ဖုိ႔လုိတယ္။ ဒါေပမယ့္ တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပဲ ေရနံပိတ္ပင္မႈနဲ႔ ကုန္စည္ေစ်းႏႈန္းျမင့္တက္ မႈေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ ေငြေဖာင္းပြမႈကုိ ကုစားခ်င္ရင္ အစုိးရအေနနဲ႔ သုံးစြဲမႈကုိ ေလွ်ာ့ခ်ဖုိ႔လုိတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီျပႆနာကုိ ကိိန္းစ္သီအုိရီနဲ႔ ကုိင္တြယ္ေျဖရွင္းလုိ႔ မရဘဲျဖစ္ေနတယ္။ ဒီလုိအခ်ိန္မွာ ဒီျပႆနာကုိ ေျဖရွင္းႏုိင္တဲ့ သီအုိရီသစ္တစ္ခု ထြက္ေပၚလာတယ္။
ဖ႐ုိက္မန္းလာၿပီ
မီလတန္ ဖ႐ုိက္မန္း - Milton Friedman (၁၉၁၂-၂ဝဝ၆)ဟာ ခ်ီကာဂုိတကၠသုိလ္ အသုိင္းအဝုိင္းက ေဘာဂေဗဒ ပညာရွင္ တစ္ဦးျဖစ္ၿပီး ေငြေၾကးဝါဒီ- Monetarist ျဖစ္တယ္။ ဖ႐ုိက္မန္းက ကိန္းစ္ရဲ႕ ေမာ္ဒယ္ဟာ ကာလအတုိင္းအတာ တစ္ခု အထိပဲ မွန္ကန္ႏုိင္တယ္။ အၿမဲမမွန္ ဘူးလုိ႔ေထာက္ျပတယ္။ ဘာေၾကာင့္ လဲဆုိေတာ့ ကိန္းစ္က ေငြေဖာင္းပြမႈ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ - Inflationary Expectations ကို လ်စ္လ်ဴ႐ႈထားခဲ့ တဲ့အတြက္ျဖစ္တယ္လုိ႔ ဖ႐ုိက္မန္းက ေထာက္ျပတယ္။
အစုိးရဟာ ေငြေတြသုံးစြဲ၊ ေငြေတြ ထုတ္ေခ်းၿပီး စီးပြားေရးကုိ ေထာက္ကူေပးဖု႔ိ ႀကဳိးပမ္းလာတယ္။ အေပါင္းလကၡဏာေဆာင္တဲ့ သက္ေရာက္မႈက ယာယီပဲ ျဖစ္ႏုိင္တယ္။ အစိုးရက စီးပြားေရးနယ္ပယ္ထဲ ေငြေတြပုိထည့္သြင္း လုိက္တဲ့အတြက္ ခ်က္ခ်င္းလက္ငင္းေတာ့ အလုပ္သစ္ အကုိင္သစ္ေတြ တုိးပြားလာၿပီး၊ လူေတြကလဲ ေငြပုိသုံးစြဲလာႏုိင္တယ္။ လူေတြက ေငြပုိသုံးေတာ့ စီးပြားေရး နယ္ပယ္မွာ စုစုေပါင္း ဝယ္လုိအား -Aggregate Demand ျမင့္တက္လာတယ္။ ဒီေတာ့ ေစ်းေရာင္းသူေတြက ေစ်းႏႈန္းေတြကို ျမႇင့္တင္ေရာင္းခ် လာ ၾကတယ္။
အေတာ္ၾကာလာေတာ့ စီးပြားေရး သမားေတြကေရာ အလုပ္သမားေတြကပါ ေစ်းႏႈန္းေတြ ျမင့္တက္လာေတာ့မွာပဲလုိ႔ ေမွ်ာ္လင့္လာၾကတယ္။ အစိုးရရဲ႕ သုံးစြဲမႈကလဲ လုပ္ခနဲ႔ ေစ်းႏႈန္းဝယ္လုိအားကုိ ျဖစ္ေပၚေစတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ႏုိင္ငံေတာ္ ဝင္ေရာက္စြက္ဖက္မႈရဲ႕ ေနာက္ဆုံးသက္ေရာက္မႈဟာ စီးပြားေရး တုိးတက္မႈ မဟုတ္ဘဲ အစုိးရရဲ႕ သုံးစြဲမႈနဲ႔ ေငြေဖာင္းပြမႈ ျမင့္မားမႈ သံသရာကုိပဲ ျဖစ္ေပၚေစႏုိင္တယ္။ အေစာပုိင္းမွာ စီးပြားေရး တုိးတက္မႈ အထုိက္အေလ်ာက္ ျဖစ္ေပၚ ခဲ့ေပမယ့္ ေနာက္ပုိင္းက်ေတာ့ စီးပြား ေရးဟာ ဒုံရင္း ဒုံရင္းပဲလုိ႔ ဖ႐ုိက္မန္း က ေထာက္ျပတယ္။
ဖ႐ုိက္မန္း ဦးေဆာင္တဲ့ ခ်ီကာဂုိ အသုိင္းအဝုိင္း -Chicago School ဟာ ကိန္းစ္သီအုိရီကုိ တုိက္ခိုက္႐ုံနဲ႔ မေက်နပ္ႏုိင္ၾကေသးဘဲ ရဲရဲတင္းတင္း ျပတ္ျပတ္သားသား စီးပြားေရး နဲ႔ ႏုိင္ငံေရး လြတ္လပ္ခြင့္ ေတာင္း ဆုိမႈဆီ တက္လွမ္းခဲ့ၾကတယ္။
စီးပြားေရးလြတ္လပ္မႈဆီသုိ႔
၁၉၇ဝ ျပည့္လြန္ႏွစ္မ်ားရဲ႕ အေစာပုိင္းကာလ ျပႆနာေတြကို ေျဖရွင္းႏုိင္ဖုိ႔အတြက္ ေစ်းကြက္ လူ႔ ေဘာင္အဖြဲ႕အစည္းသစ္ တစ္ရပ္ ဖန္ ဆင္းပုံေဖာ္ဖုိ႔ လုိတယ္လုိ႔ ေငြေၾကး ဝါဒီေတြက ေထာက္ျပတယ္။ ကိန္းစ္ က အစုိးရဟာ ေနာက္ဆုံး ျပႆနာ ေျဖရွင္းသူပဲလုိ႔ ျမင္ေပမယ့္ ဖ႐ုိက္မန္း က အစုိးရဟာ အႏၲိမျပႆနာပဲလုိ႔ ေဖာ္ၫႊန္းတယ္။
ေစ်းကြက္မ်ားကို ေကာင္းမြန္ေအာင္ ပုံေဖာ္ဖန္ဆင္းမႈမလုပ္ဘဲ ဝယ္လုိအားကုိ ျမႇင့္တင္မႈဟာ ျမင့္မားတဲ့ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈဆီ ဦးတည္သြား တယ္လုိ႔ ဖ႐ုိက္မန္းကဆုိတယ္။ ေစ်းကြက္ထဲ အစုိးရရဲ႕ ဝင္ေရာက္ စြက္ဖက္မႈကုိ စီးပြားေရးရဲ႕ ေမာင္း ႏွင္အားျဖစ္တဲ့ ဝယ္လုိအား၊ ေရာင္း လုိအားနဲ႔ အစားထုိးသင့္တယ္။ ေစ်း ကြက္မ်ားဟာ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ စြမ္းအားျပည့္ ေမာင္းႏွင္ လႈပ္ရွားႏုိင္ စြမ္းရွိေတာ့မွ စီးပြားေရးဟာ တုိးတက္ႏုိင္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ အလုပ္လက္မဲ့ က်င္ဆင္းေစခ်င္တယ္။ ဒါမွမဟုတ္ အမ်ဳိးသား စီးပြားဥစၥာ တုိးပြားေစခ်င္တယ္ဆုိရင္ ရင္းျမစ္မ်ားပုိၿပီး အသုံးျပဳလာႏုိင္ေအာင္ ပုိၿပီး အေလ်ာ့အတင္းလုပ္ႏိုင္ေအာင္ ေနာက္ ၿပီး ေစ်းကြက္ အင္အားစုမ်ားကုိ ပုိၿပီး တု႔ံျပန္ႏုိ္င္စြမ္းရွိေအာင္ လုပ္သင့္တယ္ လုိ႔ ဖ႐ုိက္မန္းရဲ႕ သီအုိရီက ၫႊန္း တယ္။
ဒီသီအုိရီရဲ႕ ေဖာ္ၫႊန္းမႈဟာ လက္ေတြ႕အားျဖင့္ စည္းမ်ဥ္းစည္း ကမ္းေလွ်ာ့ေပါ့ေရး၊ လြတ္လြတ္လပ္ လပ္ စီးပြားေရးလုပ္ေဆာင္ခြင့္ ရရွိ ေရးနဲ႔ စီးပြားေရးရဲ႕ အစိတ္အပုိင္း ႀကီးႀကီးမားမားကို ပုဂၢလိကပုိင္ ျပဳလုပ္ေရးဆီသုိ႔ ဦးတည္တယ္။ ဒီထက္ ပုိၿပီး အတိအက် ေျပာရရင္ အစုိးရ အေနနဲ႔ အစုိးရရဲ႕ သုံးစြဲမႈကုိ ျမႇင့္တင္ၿပီး စီးပြားေရးတုိးတက္ေအာင္ မလုပ္ပါနဲ႔။ အလုပ္အကုိင္ေတြကုိ အကာအကြယ္ေပးတဲ့ အေနနဲ႔ ေအာင္ျမင္မႈမရွိတဲ့ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြ ကုိ အစုိးရက မကယ္တင္ပါနဲ႔။ ဝန္ေဆာင္မႈ လုပ္ငန္းေတြကို အစုိးရက ပုိင္ဆုိင္ထားတယ္ဆုိရင္ ဖယ္ရွားပစ္ပါ။ ၿပဳိင္ဆုိင္မႈကို အားေပးပါ။ ေစ်းကြက္မ်ားရဲ႕ ဝင္ေပါက္ကုိ အတားအဆီး မလုပ္ပါနဲ႔။ ျဖစ္ႏုိင္ရင္ ဝင္ေငြခြန္စည္းၾကပ္ႏႈန္းကို ျဖတ္ေတာက္ပစ္ပါ။ လုပ္သားေစ်းကြက္ ကုိ အေႏွာင့္အယွက္မေပးပါနဲ႔လုိ႔ ဖ႐ုိက္မန္းက မိန္႔ၾကားတယ္။
ဒီအခ်က္အလက္ေတြကို ေပါင္း႐ုံးေျပာရရင္ ဖ႐ုိက္မန္းရဲ႕ သီအုိရီက အစုိးရရဲ႕ ေထာက္ကူေပးေနတဲ့ လက္ကုိ ေစ်းကြက္ရဲ႕ မျမင္ရတဲ့လက္နဲ႔ အစားထုိးဖုိ႔ ႀကဳိးပမ္းျခင္း ျဖစ္တယ္။ က်မ္း႐ုိးေဘာဂေဗဒ ပညာရွင္ Adam Smith ရဲ႕ မျမင္ရတဲ့လက္ သေဘာ တရားကုိ ေခတ္သစ္ပုံစံခြက္ထဲ ထည့္သြင္းလာျခင္းျဖစ္တယ္။ ေစ်းကြက္ မ်ားထဲမွာ ပုဂၢလိက လူသားတစ္ဦးစီရဲ႕ အက်ဳိးအျမတ္ဟာ လူ႔အဖြဲ႕ အစည္းတစ္ရပ္လုံးရဲ႕ ေပါင္းစု လုိအပ္ မႈကုိ ျဖည့္ဆည္းႏုိင္တယ္ဆုိတဲ့ အယူ အဆအေပၚ အေျခခံတယ္။
ေစ်းကြက္ရဲ႕ စြမ္းအားဟာ စီးပြားေရး လြတ္လပ္မႈျဖစ္တယ္။ စီးပြားေရး လြတ္လပ္မႈဆုိတာဟာလဲ ႏုိ္င္ငံေရး လြတ္လပ္မႈရွိမွ ျဖစ္ႏုိင္တယ္။ စီးပြားေရးနဲ႔ ႏုိင္ငံေရး လြတ္လပ္မႈ ဆုိတာဟာ တစ္ခုလုံးရဲ႕ အစိတ္အပုိင္း ႏွစ္ခုျဖစ္တယ္။ ပုဂၢလိက လူသား တစ္ဦးဟာ လြတ္လပ္စြာ ေရြးခ်ယ္ ခြင့္၊ လြတ္လပ္စြာ ေနထုိင္ခြင့္၊ လြတ္ လပ္စြာ ဝယ္ယူခြင့္နဲ႔ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္လုပ္ခြင့္ရွိရမယ္လုိ႔ ဖ႐ုိက္မန္း ကဆုိတယ္။
၁၉၆ဝ ႏွစ္မ်ားအတြင္း ကိန္းစ္ ရဲ႕ သီအုိရီကုိ တုံ႔ျပန္မႈအျဖစ္ ထြက္ ေပၚလာခဲ့တဲ့ မီလတန္ ဖ႐ုိက္မန္းရဲ႕ ေငြေၾကးဝါဒ- Monetarism ဟာ ၁၉၇ဝ ႏွစ္မ်ားမွာ Russell Kirk နဲ႔ Friedrich Von Hayek တုိ႔ရဲ႕ ကြန္ ဆာေဗးတစ္ဝါဒ- Conservatism နဲ႔ ပူးေပါင္းၿပီး ႏုိင္ငံေရး လႈပ္ရွားမႈ တစ္ခုအသြင္ ေဆာင္လာခဲ့တယ္။ ဒီလုိ တုိးတက္ျဖစ္ေပၚမႈဟာ ေနာက္ပုိင္း ကာလမွာ အေနာက္ အမွတ္တံဆိပ္ -Western Brand ျဖစ္လာခဲ့တယ္။ ဒါကုိ ႏုိင္ငံေရးနယ္ပယ္မွာ လက္ ယာသစ္-New Right လုိ႔ ေခၚတယ္။
အေမရိကန္ႏုိင္ငံရဲ႕ ဒီကြန္ဆာ ေဗးတစ္ဝါဒသစ္ဟာ ဥေရာပ ဆုိရွယ္ လစ္ဝါဒနဲ႔ ဆန္႔က်င္ေပမယ့္ အေမရိကာနဲ႔ ၿဗိတိန္ ပညာတတ္အသုိင္း အဝုိင္းမ်ားက လက္ခံၾကတယ္။ အေမရိကန္သမၼတ ရီဂင္နဲ႔ ၿဗိတိန္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ မာဂရက္သက္ခ်ာ လက္ ထက္ေတြမွာ ကြန္ဆာေဗးတစ္ဝါဒ သစ္ကုိ တြင္တြင္က်ယ္က်ယ္ က်င့္သုံးလာခဲ့တယ္။ ဒီ ဝါဒသစ္ဟာ တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ကမၻာ့ဘဏ္ - World Bank နဲ႔ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ေငြ ေၾကးရန္ပုံေငြအဖြဲ႕ - IMF ေတြထဲ စိမ့္ ဝင္လာတယ္။
ဒီအဖြဲ႕အစည္းေတြကတစ္ဆင့္ အေမရိကန္ႏုိင္ငံရဲ႕ ကြန္ဆာေဗးတစ္ ဝါဒသစ္ကုိ ကမၻာကုိ တင္ပုိ႔ဖုိ႔ ႀကဳိး ပမ္းခဲ့တယ္။ World Bank နဲ႔ IMF တုိ႕က ေငြထုတ္ေခ်းတဲ့အခါ ဖြဲ႕စည္း တည္ေဆာက္ပုံ ျပင္ဆင္ခ်က္ အစီ အစဥ္မ်ား - Structural Adjustment Programs -SAPS အရ ေငြထုတ္ ေခ်းလာခဲ့တယ္။ တစ္နည္းေျပာရရင္ အေမရိကန္ႏုိင္ငံက သူ႔ရဲ႕ ကြန္ဆာ ေဗးတစ္ဝါဒသစ္ကုိ အျခားႏုိင္ငံ ေတြအေပၚ သြတ္သြင္းဖုိ႔ အတင္း အဓမၼ ႀကဳိးပမ္းအားထုတ္မႈျဖစ္တယ္။ ဒီ SAPs အစီအစဥ္ေတြကို ဝါရွင္တန္ ဆႏၵသေဘာထား ဒါမွမဟုတ္ ဝါရွင္ တန္ ကြန္ဆန္ဆပ္ - Washinaton Consensus လု႔ိေခၚတယ္။
ဝါရွင္တန္ ကြန္ဆန္ဆပ္နဲ႔ ကမၻာကုိစုိးမုိးျခယ္လွယ္ဖုိ႔ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံရဲ႕ အႀကံဟာ ေအာင္ျမင္မႈ မရွိ ျဖစ္ခဲ့ရတဲ့အျပင္ ေနာက္ပုိင္းမွာ အေမ ရိကန္စီးပြားေရးက်ဆုံးခန္းဆီသု႔ိ ဦး တည္သြားေစခဲ့တယ္။
Ref: Stefan Halper:" The Rise and Fall of The Washington Consensus"
ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါဦးမည္။
မင္းေရႊေမာင္ထင္သာျမင္သာရွိတဲ့ အခ်က္တစ္ခ်က္က တ႐ုတ္ဟာ အျခားႏုိင္ငံေတြရဲ႕ ျပည္တြင္းေရးမွာ ဝင္မစြက္ဘူး။ သူကုိယ္တုိင္ ကြန္ျမဴနစ္ဝါဒ က်င့္သုံးေပမယ့္ အျခားႏုိင္ငံေတြကို မတင္ပုိ႔ဘူး။ စီးပြားေရး နယ္ပယ္မွာ ေစ်းကြက္စီးပြားေရး စနစ္က်င့္သုံးတယ္။ စီးပြားေရးကုိ စီးပြားေရး ဆန္ဆန္ပဲ ဆက္ဆံလုပ္ကုိင္တယ္။ ဒါေတြေၾကာင့္ တ႐ုတ္ရဲ႕ စီးပြားေရး ဖြံ႕ၿဖဳိးတုိးတက္မႈ ပုံစံဟာ အျခားႏုိင္ငံေတြ အထူးသျဖင့္ ဖြံ႕ၿဖဳိးဆဲႏုိင္ငံေတြ ကုိ ဆြဲေဆာင္ႏုိင္စြမ္းရွိတယ္။
ဒီတ႐ုတ္စီးပြားေရး ပုံစံက အေမရိကန္ႏုိ္င္ငံရဲ႕ ဝါရွင္တန္ ဆႏၵသေဘာထား ဒါမွမဟုတ္ ဝါရွင္တန္ ကြန္ဆန္ဆပ္- Wachington Consensus လုိ႔ ေခၚၾကတဲ့ အေတြးအျမင္ အယူအဆကုိ ကမၻာ့စီးပြားေရး ဇာတ္ခုံေပၚမွ တြန္းခ်ပစ္ခဲ့တယ္။ ဒီျဖစ္စဥ္ကုိ နားလည္သေဘာေပါက္ဖုိ႔အတြက္ အတိတ္သမုိင္းေၾကာင္းကုိ တေစ့တေစာင္း လွန္ေလွာၾကည့္ၾကရ ေအာင္ပါ။
ကိန္းစ္ရဲ႕ အခန္းက႑
ဂြၽန္ေမနတ္ကိန္းစ္ --John Maynard Keynes(၁၈၈၃-၁၉၄၆) ႏွစ္ဟာ ကိန္းဘရစ္ တကၠသုိလ္က ဘြဲ႕ရခ့ဲတယ္။ ေက်ာင္းၿပီးေတာ့ မီးရထားလုပ္ငန္း လုပ္ကုိင္ဖုိ႔ ႀကဳိး ပမ္းတယ္။ မေအာင္ျမင္ေတာ့ ၿဗိတိသွ် အစုိးရရဲ႕ ျပည္သူ႔ဝန္ထမ္း စာေမးပြဲ ဝင္ေျဖတယ္။ ေဘာဂေဗဒဘာသာ ရပ္မွာ အမွတ္အနည္းဆုံးနဲ႔ စာေမးပြဲ ေအာင္ျမင္ခဲ့တယ္။
ၿဗိတိသွ် အစုိးရက သူ႔ကုိ အိႏၵိယမွာ အမႈထမ္းဖုိ႔ ေစလႊတ္ခဲ့တယ္။ အိႏၵိယမွာ မေပ်ာ္ပုိက္တာနဲ႔ အလုပ္က ႏုတ္ထြက္ၿပီး လန္ဒန္ၿမဳိ႔ ျပန္လာခဲ့တယ္။ ၿပီးေတာ့ ကိန္းဘရစ္က ဂ်ာနယ္ေတြမွာ ေဆာင္းပါးေတြ ဘာေတြ ေရးသားတယ္။ မၾကာမီမွာပဲ Bloombury Group အဖြဲ႕ဝင္ျဖစ္လာတယ္။ အဲဒီအဖြဲ႕ထဲမွာ Virginia Woolf, Lyton Strachey, E,M, Forster တုိ႔လုိ ၿဗိတိသွ် လွ်မ္းလွ်မ္းေတာက္ စာေရးဆရာႀကီးေတြနဲ႔ ရင္းႏွီးခြင့္ရလာခ့ဲတယ္။
ၾသစႀတီးယား ဧကရာဇ္ရဲ႕ သားေတာ္ Francis Ferdinand လုပ္ႀကံ သတ္ျဖတ္ျခင္းခံရၿပီးတဲ့ေနာက္ ဥေရာပ တစ္ခြင္မွာ စစ္ျဖစ္လာခဲ့တယ္။ အဲဒီ အခ်ိန္မွာ ၿဗိတိသွ် ဘ႑ာေရးဌာန က ကိန္းစ္ကုိေခၚၿပီး အလုပ္ခန္႔ခဲ့ တယ္။ ကိန္းစ္ဟာ ရာထူးအဆင့္ဆင့္ တုိးတက္တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ခဲ့ ရၿပီး သူလဲ ေဘာဂေဗဒ ပညာရွင္ တစ္ဦးျဖစ္လာခဲ့တယ္။
ကိန္းစ္ဟာ ဗာေဆးၿမဳိ႕မွာ က်င္းပခဲ့တဲ့ Paris Peace Conference ကုိ တက္ေရာက္ခြင့္ရခ့ဲၿပီး အဲဒီကေန လန္ဒန္ၿမဳိ႕ ျပန္ေရာက္ေတာ့ The Economic Consequences of the Peace ဆုိတဲ့ စာတမ္းတစ္ေစာင္ ေရးသားထုတ္ေဝခဲ့တယ္။ ကိန္းစ္လဲ ခ်က္ခ်င္း နာမည္ႀကီးသြားတယ္။ ကိန္းစ္က ဂ်ာမန္ စစ္ေလ်ာ္ေၾကးဟာ လုံးဝ တရားမွ်တမႈ မရွိဘူး။ ႏုိင္ထက္ စီးနင္းႏုိင္လြန္းတယ္လုိ႔ ေထာက္ျပခဲ့ၿပီး ဥေရာပမွာ မတည္မၿငိမ္ျဖစ္မႈေတြ ေနာက္ထပ္ ေပၚထြက္လာဦးမယ္လုိ႔ ေဟာကိန္းထုတ္ခဲ့တယ္။
ကိန္းစ္ေျပာသလုိပဲ ဥေရာပ တစ္ခြင္မွာ ဒုတိယ ကမၻာစစ္ႀကီး ျဖစ္လာခဲ့တယ္။ စစ္ၿပီးတဲ့ေနာက္ အေမရိကန္ႏုိင္ငံ New Hampshire ျပည္နယ္က Bretton Woods ၿမဳိ႕ကေလးမွာ က်င္းပတဲ့ အစည္းအေဝးကုိ ကိန္းစ္ဟာ ၿဗိတိသွ် ကုိယ္စားလွယ္ အဖြဲ႕ကုိ ဦးေဆာင္ၿပီး တက္ေရာက္ခဲ့တယ္။ စစ္ၿပီးေခတ္ ကုန္သြယ္ေရးနဲ႔ စီးပြားေရး နယ္ပယ္ေတြမွာ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ စနစ္တစ္ရပ္ ထုဆစ္ ပုံေဖာ္တဲ့အခါ ကိန္းစ္ဟာ အေရးအပါဆုံး ေဘာဂေဗဒ ပညာရွင္ တစ္ဦးအျဖစ္ ထြက္ေပၚလာတယ္။
ဘရိတန္ဝုဒ္အစည္းအေဝးက ခ်မွတ္ခဲ့တဲ့ အေနာက္ႏုိင္ငံ မူဝါဒရဲ႕ အမ်ားဆႏၵ သေဘာထား-Consen-sus of Western Policy ဟာ အေနာက္အုပ္စုအေပၚ ႏွစ္ေပါင္း ၃ဝ ေလာက္ စုိးမုိးျခယ္လွယ္ ထားႏုိင္ခဲ့တယ္။ ဒီမူဝါဒဟာ ကိန္းစ္ရဲ႕ အေတြးအျမင္အေပၚ အေျခခံထားတယ္။
က်မ္း႐ုိးေဘာဂေဗဒ ပညာရွင္မ်ားက ေရာင္းလုိအားနဲ႔ ဝယ္လုိအားဟာ လုပ္သားေစ့ အလုပ္ရရွိမႈ Full Employment ကုိျဖစ္ေပၚေစႏုိင္ တယ္လုိ႔ တစ္သမတ္တည္း ယူဆထားမႈဟာ မွားယြင္းတယ္လုိ႔ ကိန္းစ္ ကေထာက္ျပတယ္။ စီးပြားေရးက် ဆင္းမႈနဲ႔ စီးပြားေရးပ်က္ကိန္း ဆုိက္ မႈတုိ႔ဟာသူ႔ဘာသာသူ ျပင္ဆင္တည့္ မတ္ႏုိင္စြမ္းမရွိဘူးလုိ႔ ကိန္းစ္က ဆုိတယ္။ စီးပြားေရး ဆုတ္ယုတ္ က်ဆင္းေနခ်ိန္မွာ လူအေတာ္မ်ားမ်ား နဲ႔ စီးပြားေရးသမားမ်ားဟာ ရင္းႏွီး ျမႇဳပ္ႏွံမႈမလုပ္ၾကဘဲ ေငြကိုစုေဆာင္း ထားတတ္ၾကတယ္လုိ႔ ကိန္းစ္ က ေျပာၾကားခဲ့တယ္။
ဒါေၾကာင့္ လွည့္လည္ေငြ -Money in Circulation ရဲ႕ အစိတ္ အပုိင္းႀကီးႀကီးမားမားကို ေဘးဖယ္ ထုတ္ထားသလုိျဖစ္သြားၿပီး စီးပြားေရးလဲ တုိးတက္မႈ ေႏွးေကြးသြားတယ္။ ဒါနဲ႔တစ္ဆက္တည္း အလုပ္အကုိင္ တုိးပြားမႈ က်ဆင္းသြားၿပီး အလုပ္လက္မဲ့ တုိးပြားလာတယ္။ ဒီအေျခ အေနက ႐ုန္းထြက္ႏုိင္ဖုိ႔အတြက္ အစုိး ရအေနနဲ႔ အရင္းရွင္စနစ္ကုိ တည့္ မတ္ေပးဖုိ႔လုိတယ္။ ပုဂၢလိက က႑မွ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ မလုပ္ဘဲေနတဲ့ အခ်ိန္မွာ အစုိးရက ဝင္ေရာက္ၿပီး ရင္းႏွီး ျမႇဳပ္ႏွံမႈ လုပ္ဖုိ႔လုိတယ္။ ဒါမွပဲ အလုပ္သစ္ အကုိင္သစ္ေတြ တုိးပြားၿပီး ဝယ္ လုိအား ျမင့္တက္လာႏုိင္တယ္လုိ႔ ကိန္းစ္က ဆုိတယ္။
စီးပြားေရး ျပန္လည္တုိးတက္ ေကာင္းမြန္လာတဲ့ တစ္ေန႔မွာ အစိုးရ က ေငြေဖာင္းပြမႈ ျမင့္တက္မလာရ ေအာင္ ေရွာင္ရွားႏုိင္ဖုိ႔ အစိုးရ အေန နဲ႔ အခြန္တုိးျမင့္ စည္းၾကပ္ႏုိင္တယ္ လုိ႔ ကိန္းစ္က ေထာက္ျပတယ္။ ကိ္န္းစ္ရဲ႕ ဒီအဆုိအမိန္႔က အလုပ္လက္မဲ့ျဖစ္မႈ Unemployment နဲ႔ ေငြေဖာင္းပြမႈ - Inflation တုိ႔ဟာ တစ္လွည့္စီ ျဖစ္တတ္တယ္လုိ႔ ေဖာ္ၫႊန္းတယ္။ အစုိးရရဲ႕တာဝန္က ဒီအင္အားစု ႏွစ္ရပ္ၾကား ခ်ိန္ညႇိလုပ္ေဆာင္တတ္ဖုိ႔ အေရးႀကီးတယ္။ စီးပြားေရး မေကာင္းတဲ့အခ်ိန္မွာ အစုိးရ အေနနဲ႔ အစုိးရရဲ႕ သုံးစြဲမႈ -Public Spending နဲ႔ ျပည္သူေတြရဲ႕ အိတ္ကပ္ေတြထဲကုိ ေငြေလာင္းထည့္ေပးၿပီး စီးပြားေရး ေကာင္းတဲ့အခ်ိန္မွာ အခြန္စည္းၾကပ္ၿပီး ေငြေတြကုိ အစုိးရက ျပန္သိမ္းဖုိ႔ ျဖစ္တယ္။
ဝါရွင္တန္၊ လန္ဒန္္နဲ႔ ဥေရာပ တစ္ခြင္က အစုိးရေတြဟာ ဒီနည္းနဲ႔ စီးပြားေရးနယ္ပယ္မွာ လက္ေတြ႕က်င့္ သုံးၿပီး ေအာင္ျမင္မႈေတြ ရရွိခဲ့ၾက တယ္။ ၁၉၆ဝ ႏွစ္မ်ားဟာ ကိန္းစ္ ရဲ႕ သီအုိရီအထြတ္အထိပ္ေရာက္ခ်ိန္ ျဖစ္တယ္။ လက္ေတြ႕က်င့္သုံးမႈေတြ က ကိန္းစ္ရဲ႕ သီအုိရီကုိ အတည္ျပဳ ေပးခဲ့တယ္။ အစုိးရအခ်ဳိ႕က ျမင့္မား တဲ့ ေငြေဖာင္းပြမႈအျဖစ္ခံၿပီး အလုပ္ လက္မဲ့ နိမ့္က်မႈကို ေရြးခ်ယ္ခဲ့ၾက ၿပီး အခ်ိဳ႕က်ျပန္ေတာ့လဲ ေငြေဖာင္းပြ မႈကုိ ႏွိမ့္ခ်ၿပီး အလုပ္လက္မဲ့ မ်ားျပားမႈကုိ ေရြးခ်ယ္ခဲ့ၾကတယ္လုိ႔ ထင္ ျမင္စရာျဖစ္လာတယ္။
၁၉၇ဝ ခုႏွစ္မ်ားအတြင္းမွာ ကမၻာ့စီးပြားေရး က်ဆင္းမႈ ျဖစ္လာခဲ့တယ္။ ဒီျဖစ္ရပ္က စစ္ၿပီးေခတ္ ကိန္းစ္သီအုိရီအေပၚ အေျခခံထားတဲ့ အေနာက္ႏုိင္ငံေတြရဲ႕ အမ်ားဆႏၵ သေဘာထားကုိ ဖ်က္ဆီးပစ္ခဲ့တယ္။ အေနာက္ႏုိင္ငံေတြရဲ႕ စီးပြားေရး အေတြးအေခၚဟာ အႀကီးအက်ယ္ ေျပာင္းလဲသြားတယ္။ အေမရိကန္ ဦးေဆာင္တဲ့ ဂလုိဘယ္လုိက္ေဇးရွင္း ေခတ္သစ္တစ္ခုထဲ ေရာက္လာတယ္။ အေနာက္ႏုိင္ငံေတြရဲ႕ ဖြံ႕ၿဖဳိး တုိးတက္မႈ သီအုိရီအသစ္ကုိ ဝါရွင္တန္ ကြန္ဆန္ဆပ္ - Washington Consensus လုိ႔ ကင္ပြန္းတပ္ခဲ့ၾကတယ္။
အေနာက္ႏုိင္ငံေတြဟာ ၁၉၆ဝ ႏွစ္မ်ား ေတာက္ေလွ်ာက္ စီးပြားေရး အႀကီးအက်ယ္ တုိးတက္ခဲ့ၾကတယ္။ ၁၉၇ဝ ႏွစ္မ်ား ေရာက္ေတာ့ ကုန္စည္ေစ်းႏႈန္းေတြ ျမင့္တက္လာမႈနဲ႔ ႀကဳံေတြ႕ခဲ့ၾကရတယ္။ အစၥေရး - အာရပ္စစ္ပြဲ - Yom Kippur War အတြင္းအစၥေရး ႏုိင္ငံကုိ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံက ေထာက္ကူေပးခဲ့မႈကုိ လက္တုံ႔ျပန္တဲ့အေနနဲ႔ အာရပ္ႏုိင္ငံေတြက အေနာက္ႏုိင္ငံေတြကို ေရနံမေရာင္းဘဲ သပိတ္ေမွာက္ခဲ့ၾကတယ္။ ေရနံေစ်းႏႈန္း ေလးဆျမင့္တက္သြားတယ္။ ထုတ္လုပ္မႈ စရိတ္ႀကီးျမင့္လာၿပီး ကမၻာ့စီးပြားေရး က်ဆင္းသြားတယ္။
ဒီဂလုိဘယ္ စီးပြားေရးက်ဆင္းမႈ ျပႆနာကုိ ကိန္းစ္သီအုိရီက မေျဖရွင္းႏုိင္ဘူး။ ကိန္းစ္သီအုိရီက အလုပ္လက္မဲ့နဲ႔ ေငြေဖာင္းပြမႈဟာ တစ္လွည့္စီ ျဖစ္တတ္တယ္လုိ႔ ေဖာ္ၫႊန္းခဲ့ေပမယ့္ အခုျပႆနာက အလုပ္လက္မဲ့နဲ႔ ေငြေဖာင္းပြမႈဟာ တစ္ခ်ိန္တည္း တစ္ၿပဳိင္တည္းျဖစ္လာတယ္။ ကိန္းစ္ရဲ႕ ေမာ္ဒယ္အရဆုိရင္ ဂလုိဘယ္ စီးပြားေရးက်ဆင္းမႈေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ အလုပ္လက္မဲ့ ျမင့္မားလာမႈကုိ ကုစားဖု႔ိအတြက္ အစုိးရရဲ႕ သုံးစြဲမႈကို ျမႇင့္တင္ဖုိ႔လုိတယ္။ ဒါေပမယ့္ တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပဲ ေရနံပိတ္ပင္မႈနဲ႔ ကုန္စည္ေစ်းႏႈန္းျမင့္တက္ မႈေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ ေငြေဖာင္းပြမႈကုိ ကုစားခ်င္ရင္ အစုိးရအေနနဲ႔ သုံးစြဲမႈကုိ ေလွ်ာ့ခ်ဖုိ႔လုိတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီျပႆနာကုိ ကိိန္းစ္သီအုိရီနဲ႔ ကုိင္တြယ္ေျဖရွင္းလုိ႔ မရဘဲျဖစ္ေနတယ္။ ဒီလုိအခ်ိန္မွာ ဒီျပႆနာကုိ ေျဖရွင္းႏုိင္တဲ့ သီအုိရီသစ္တစ္ခု ထြက္ေပၚလာတယ္။
ဖ႐ုိက္မန္းလာၿပီ
မီလတန္ ဖ႐ုိက္မန္း - Milton Friedman (၁၉၁၂-၂ဝဝ၆)ဟာ ခ်ီကာဂုိတကၠသုိလ္ အသုိင္းအဝုိင္းက ေဘာဂေဗဒ ပညာရွင္ တစ္ဦးျဖစ္ၿပီး ေငြေၾကးဝါဒီ- Monetarist ျဖစ္တယ္။ ဖ႐ုိက္မန္းက ကိန္းစ္ရဲ႕ ေမာ္ဒယ္ဟာ ကာလအတုိင္းအတာ တစ္ခု အထိပဲ မွန္ကန္ႏုိင္တယ္။ အၿမဲမမွန္ ဘူးလုိ႔ေထာက္ျပတယ္။ ဘာေၾကာင့္ လဲဆုိေတာ့ ကိန္းစ္က ေငြေဖာင္းပြမႈ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ - Inflationary Expectations ကို လ်စ္လ်ဴ႐ႈထားခဲ့ တဲ့အတြက္ျဖစ္တယ္လုိ႔ ဖ႐ုိက္မန္းက ေထာက္ျပတယ္။
အစုိးရဟာ ေငြေတြသုံးစြဲ၊ ေငြေတြ ထုတ္ေခ်းၿပီး စီးပြားေရးကုိ ေထာက္ကူေပးဖု႔ိ ႀကဳိးပမ္းလာတယ္။ အေပါင္းလကၡဏာေဆာင္တဲ့ သက္ေရာက္မႈက ယာယီပဲ ျဖစ္ႏုိင္တယ္။ အစိုးရက စီးပြားေရးနယ္ပယ္ထဲ ေငြေတြပုိထည့္သြင္း လုိက္တဲ့အတြက္ ခ်က္ခ်င္းလက္ငင္းေတာ့ အလုပ္သစ္ အကုိင္သစ္ေတြ တုိးပြားလာၿပီး၊ လူေတြကလဲ ေငြပုိသုံးစြဲလာႏုိင္တယ္။ လူေတြက ေငြပုိသုံးေတာ့ စီးပြားေရး နယ္ပယ္မွာ စုစုေပါင္း ဝယ္လုိအား -Aggregate Demand ျမင့္တက္လာတယ္။ ဒီေတာ့ ေစ်းေရာင္းသူေတြက ေစ်းႏႈန္းေတြကို ျမႇင့္တင္ေရာင္းခ် လာ ၾကတယ္။
အေတာ္ၾကာလာေတာ့ စီးပြားေရး သမားေတြကေရာ အလုပ္သမားေတြကပါ ေစ်းႏႈန္းေတြ ျမင့္တက္လာေတာ့မွာပဲလုိ႔ ေမွ်ာ္လင့္လာၾကတယ္။ အစိုးရရဲ႕ သုံးစြဲမႈကလဲ လုပ္ခနဲ႔ ေစ်းႏႈန္းဝယ္လုိအားကုိ ျဖစ္ေပၚေစတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ႏုိင္ငံေတာ္ ဝင္ေရာက္စြက္ဖက္မႈရဲ႕ ေနာက္ဆုံးသက္ေရာက္မႈဟာ စီးပြားေရး တုိးတက္မႈ မဟုတ္ဘဲ အစုိးရရဲ႕ သုံးစြဲမႈနဲ႔ ေငြေဖာင္းပြမႈ ျမင့္မားမႈ သံသရာကုိပဲ ျဖစ္ေပၚေစႏုိင္တယ္။ အေစာပုိင္းမွာ စီးပြားေရး တုိးတက္မႈ အထုိက္အေလ်ာက္ ျဖစ္ေပၚ ခဲ့ေပမယ့္ ေနာက္ပုိင္းက်ေတာ့ စီးပြား ေရးဟာ ဒုံရင္း ဒုံရင္းပဲလုိ႔ ဖ႐ုိက္မန္း က ေထာက္ျပတယ္။
ဖ႐ုိက္မန္း ဦးေဆာင္တဲ့ ခ်ီကာဂုိ အသုိင္းအဝုိင္း -Chicago School ဟာ ကိန္းစ္သီအုိရီကုိ တုိက္ခိုက္႐ုံနဲ႔ မေက်နပ္ႏုိင္ၾကေသးဘဲ ရဲရဲတင္းတင္း ျပတ္ျပတ္သားသား စီးပြားေရး နဲ႔ ႏုိင္ငံေရး လြတ္လပ္ခြင့္ ေတာင္း ဆုိမႈဆီ တက္လွမ္းခဲ့ၾကတယ္။
စီးပြားေရးလြတ္လပ္မႈဆီသုိ႔
၁၉၇ဝ ျပည့္လြန္ႏွစ္မ်ားရဲ႕ အေစာပုိင္းကာလ ျပႆနာေတြကို ေျဖရွင္းႏုိင္ဖုိ႔အတြက္ ေစ်းကြက္ လူ႔ ေဘာင္အဖြဲ႕အစည္းသစ္ တစ္ရပ္ ဖန္ ဆင္းပုံေဖာ္ဖုိ႔ လုိတယ္လုိ႔ ေငြေၾကး ဝါဒီေတြက ေထာက္ျပတယ္။ ကိန္းစ္ က အစုိးရဟာ ေနာက္ဆုံး ျပႆနာ ေျဖရွင္းသူပဲလုိ႔ ျမင္ေပမယ့္ ဖ႐ုိက္မန္း က အစုိးရဟာ အႏၲိမျပႆနာပဲလုိ႔ ေဖာ္ၫႊန္းတယ္။
ေစ်းကြက္မ်ားကို ေကာင္းမြန္ေအာင္ ပုံေဖာ္ဖန္ဆင္းမႈမလုပ္ဘဲ ဝယ္လုိအားကုိ ျမႇင့္တင္မႈဟာ ျမင့္မားတဲ့ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈဆီ ဦးတည္သြား တယ္လုိ႔ ဖ႐ုိက္မန္းကဆုိတယ္။ ေစ်းကြက္ထဲ အစုိးရရဲ႕ ဝင္ေရာက္ စြက္ဖက္မႈကုိ စီးပြားေရးရဲ႕ ေမာင္း ႏွင္အားျဖစ္တဲ့ ဝယ္လုိအား၊ ေရာင္း လုိအားနဲ႔ အစားထုိးသင့္တယ္။ ေစ်း ကြက္မ်ားဟာ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ စြမ္းအားျပည့္ ေမာင္းႏွင္ လႈပ္ရွားႏုိင္ စြမ္းရွိေတာ့မွ စီးပြားေရးဟာ တုိးတက္ႏုိင္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ အလုပ္လက္မဲ့ က်င္ဆင္းေစခ်င္တယ္။ ဒါမွမဟုတ္ အမ်ဳိးသား စီးပြားဥစၥာ တုိးပြားေစခ်င္တယ္ဆုိရင္ ရင္းျမစ္မ်ားပုိၿပီး အသုံးျပဳလာႏုိင္ေအာင္ ပုိၿပီး အေလ်ာ့အတင္းလုပ္ႏိုင္ေအာင္ ေနာက္ ၿပီး ေစ်းကြက္ အင္အားစုမ်ားကုိ ပုိၿပီး တု႔ံျပန္ႏုိ္င္စြမ္းရွိေအာင္ လုပ္သင့္တယ္ လုိ႔ ဖ႐ုိက္မန္းရဲ႕ သီအုိရီက ၫႊန္း တယ္။
ဒီသီအုိရီရဲ႕ ေဖာ္ၫႊန္းမႈဟာ လက္ေတြ႕အားျဖင့္ စည္းမ်ဥ္းစည္း ကမ္းေလွ်ာ့ေပါ့ေရး၊ လြတ္လြတ္လပ္ လပ္ စီးပြားေရးလုပ္ေဆာင္ခြင့္ ရရွိ ေရးနဲ႔ စီးပြားေရးရဲ႕ အစိတ္အပုိင္း ႀကီးႀကီးမားမားကို ပုဂၢလိကပုိင္ ျပဳလုပ္ေရးဆီသုိ႔ ဦးတည္တယ္။ ဒီထက္ ပုိၿပီး အတိအက် ေျပာရရင္ အစုိးရ အေနနဲ႔ အစုိးရရဲ႕ သုံးစြဲမႈကုိ ျမႇင့္တင္ၿပီး စီးပြားေရးတုိးတက္ေအာင္ မလုပ္ပါနဲ႔။ အလုပ္အကုိင္ေတြကုိ အကာအကြယ္ေပးတဲ့ အေနနဲ႔ ေအာင္ျမင္မႈမရွိတဲ့ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြ ကုိ အစုိးရက မကယ္တင္ပါနဲ႔။ ဝန္ေဆာင္မႈ လုပ္ငန္းေတြကို အစုိးရက ပုိင္ဆုိင္ထားတယ္ဆုိရင္ ဖယ္ရွားပစ္ပါ။ ၿပဳိင္ဆုိင္မႈကို အားေပးပါ။ ေစ်းကြက္မ်ားရဲ႕ ဝင္ေပါက္ကုိ အတားအဆီး မလုပ္ပါနဲ႔။ ျဖစ္ႏုိင္ရင္ ဝင္ေငြခြန္စည္းၾကပ္ႏႈန္းကို ျဖတ္ေတာက္ပစ္ပါ။ လုပ္သားေစ်းကြက္ ကုိ အေႏွာင့္အယွက္မေပးပါနဲ႔လုိ႔ ဖ႐ုိက္မန္းက မိန္႔ၾကားတယ္။
ဒီအခ်က္အလက္ေတြကို ေပါင္း႐ုံးေျပာရရင္ ဖ႐ုိက္မန္းရဲ႕ သီအုိရီက အစုိးရရဲ႕ ေထာက္ကူေပးေနတဲ့ လက္ကုိ ေစ်းကြက္ရဲ႕ မျမင္ရတဲ့လက္နဲ႔ အစားထုိးဖုိ႔ ႀကဳိးပမ္းျခင္း ျဖစ္တယ္။ က်မ္း႐ုိးေဘာဂေဗဒ ပညာရွင္ Adam Smith ရဲ႕ မျမင္ရတဲ့လက္ သေဘာ တရားကုိ ေခတ္သစ္ပုံစံခြက္ထဲ ထည့္သြင္းလာျခင္းျဖစ္တယ္။ ေစ်းကြက္ မ်ားထဲမွာ ပုဂၢလိက လူသားတစ္ဦးစီရဲ႕ အက်ဳိးအျမတ္ဟာ လူ႔အဖြဲ႕ အစည္းတစ္ရပ္လုံးရဲ႕ ေပါင္းစု လုိအပ္ မႈကုိ ျဖည့္ဆည္းႏုိင္တယ္ဆုိတဲ့ အယူ အဆအေပၚ အေျခခံတယ္။
ေစ်းကြက္ရဲ႕ စြမ္းအားဟာ စီးပြားေရး လြတ္လပ္မႈျဖစ္တယ္။ စီးပြားေရး လြတ္လပ္မႈဆုိတာဟာလဲ ႏုိ္င္ငံေရး လြတ္လပ္မႈရွိမွ ျဖစ္ႏုိင္တယ္။ စီးပြားေရးနဲ႔ ႏုိင္ငံေရး လြတ္လပ္မႈ ဆုိတာဟာ တစ္ခုလုံးရဲ႕ အစိတ္အပုိင္း ႏွစ္ခုျဖစ္တယ္။ ပုဂၢလိက လူသား တစ္ဦးဟာ လြတ္လပ္စြာ ေရြးခ်ယ္ ခြင့္၊ လြတ္လပ္စြာ ေနထုိင္ခြင့္၊ လြတ္ လပ္စြာ ဝယ္ယူခြင့္နဲ႔ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္လုပ္ခြင့္ရွိရမယ္လုိ႔ ဖ႐ုိက္မန္း ကဆုိတယ္။
၁၉၆ဝ ႏွစ္မ်ားအတြင္း ကိန္းစ္ ရဲ႕ သီအုိရီကုိ တုံ႔ျပန္မႈအျဖစ္ ထြက္ ေပၚလာခဲ့တဲ့ မီလတန္ ဖ႐ုိက္မန္းရဲ႕ ေငြေၾကးဝါဒ- Monetarism ဟာ ၁၉၇ဝ ႏွစ္မ်ားမွာ Russell Kirk နဲ႔ Friedrich Von Hayek တုိ႔ရဲ႕ ကြန္ ဆာေဗးတစ္ဝါဒ- Conservatism နဲ႔ ပူးေပါင္းၿပီး ႏုိင္ငံေရး လႈပ္ရွားမႈ တစ္ခုအသြင္ ေဆာင္လာခဲ့တယ္။ ဒီလုိ တုိးတက္ျဖစ္ေပၚမႈဟာ ေနာက္ပုိင္း ကာလမွာ အေနာက္ အမွတ္တံဆိပ္ -Western Brand ျဖစ္လာခဲ့တယ္။ ဒါကုိ ႏုိင္ငံေရးနယ္ပယ္မွာ လက္ ယာသစ္-New Right လုိ႔ ေခၚတယ္။
အေမရိကန္ႏုိင္ငံရဲ႕ ဒီကြန္ဆာ ေဗးတစ္ဝါဒသစ္ဟာ ဥေရာပ ဆုိရွယ္ လစ္ဝါဒနဲ႔ ဆန္႔က်င္ေပမယ့္ အေမရိကာနဲ႔ ၿဗိတိန္ ပညာတတ္အသုိင္း အဝုိင္းမ်ားက လက္ခံၾကတယ္။ အေမရိကန္သမၼတ ရီဂင္နဲ႔ ၿဗိတိန္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ မာဂရက္သက္ခ်ာ လက္ ထက္ေတြမွာ ကြန္ဆာေဗးတစ္ဝါဒ သစ္ကုိ တြင္တြင္က်ယ္က်ယ္ က်င့္သုံးလာခဲ့တယ္။ ဒီ ဝါဒသစ္ဟာ တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ကမၻာ့ဘဏ္ - World Bank နဲ႔ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ေငြ ေၾကးရန္ပုံေငြအဖြဲ႕ - IMF ေတြထဲ စိမ့္ ဝင္လာတယ္။
ဒီအဖြဲ႕အစည္းေတြကတစ္ဆင့္ အေမရိကန္ႏုိင္ငံရဲ႕ ကြန္ဆာေဗးတစ္ ဝါဒသစ္ကုိ ကမၻာကုိ တင္ပုိ႔ဖုိ႔ ႀကဳိး ပမ္းခဲ့တယ္။ World Bank နဲ႔ IMF တုိ႕က ေငြထုတ္ေခ်းတဲ့အခါ ဖြဲ႕စည္း တည္ေဆာက္ပုံ ျပင္ဆင္ခ်က္ အစီ အစဥ္မ်ား - Structural Adjustment Programs -SAPS အရ ေငြထုတ္ ေခ်းလာခဲ့တယ္။ တစ္နည္းေျပာရရင္ အေမရိကန္ႏုိင္ငံက သူ႔ရဲ႕ ကြန္ဆာ ေဗးတစ္ဝါဒသစ္ကုိ အျခားႏုိင္ငံ ေတြအေပၚ သြတ္သြင္းဖုိ႔ အတင္း အဓမၼ ႀကဳိးပမ္းအားထုတ္မႈျဖစ္တယ္။ ဒီ SAPs အစီအစဥ္ေတြကို ဝါရွင္တန္ ဆႏၵသေဘာထား ဒါမွမဟုတ္ ဝါရွင္ တန္ ကြန္ဆန္ဆပ္ - Washinaton Consensus လု႔ိေခၚတယ္။
ဝါရွင္တန္ ကြန္ဆန္ဆပ္နဲ႔ ကမၻာကုိစုိးမုိးျခယ္လွယ္ဖုိ႔ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံရဲ႕ အႀကံဟာ ေအာင္ျမင္မႈ မရွိ ျဖစ္ခဲ့ရတဲ့အျပင္ ေနာက္ပုိင္းမွာ အေမ ရိကန္စီးပြားေရးက်ဆုံးခန္းဆီသု႔ိ ဦး တည္သြားေစခဲ့တယ္။
Ref: Stefan Halper:" The Rise and Fall of The Washington Consensus"
ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါဦးမည္။
